📷 ChristiaanPR (Wikimedia Commons), CC BY-SA 4.0
Dieren spotten in Marker Wadden
Eind maart tot begin november, want dan vaart de veerboot. Mei en juni zijn het best voor broedende visdieven, plevieren en kolonievogels; juli en augustus voor oeverzwaluwen en de grote groepen zwarte sterns; september en oktober voor doortrekkende steltlopers en lijsters uit Scandinavie. De winter is spectaculair met brilduikers, zaagbekken, sneeuwgorzen, ijsgorzen en strandleeuweriken, maar dan vaart er geen veerdienst en ben je op een eigen boot aangewezen. Controleer altijd eerst de dienstregeling: die bepaalt in de praktijk je hele programma. Nieuw eilandarchipel
Marker Wadden — Een compleet nieuw natuureiland van 1.300 hectare, vanaf 2016 aangelegd met zand, klei en slib uit het Markermeer zelf — bouwen met slib was daarmee een wereldprimeur. Nergens anders in Nederland kun je zo goed zien hoe snel kale grond zich tot vogelgebied ontwikkelt: er zijn inmiddels meer dan tweehonderd vogelsoorten waargenomen, en in de eerste jaren broedde hier acht procent van alle Nederlandse kluten. Je spot er vooral visdief, kluut, lepelaar, kleine plevier, baardman, zwarte stern. Beste periode: Eind maart tot begin november, want dan vaart de veerboot. Mei en juni zijn het best voor broedende visdieven, plevieren en kolonievogels; juli en augustus voor oeverzwaluwen en de grote groepen zwarte sterns; september en oktober voor doortrekkende steltlopers en lijsters uit Scandinavie. De winter is spectaculair met brilduikers, zaagbekken, sneeuwgorzen, ijsgorzen en strandleeuweriken, maar dan vaart er geen veerdienst en ben je op een eigen boot aangewezen. Controleer altijd eerst de dienstregeling: die bepaalt in de praktijk je hele programma.






Welke dieren zie je hier?
Bovenaan staan de soorten waarvoor november een piekmaand is.
🦅 Baardman
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Bonte strandloper
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Brandgans
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Brilduiker
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Koperwiek
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Kramsvogel
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Middelste zaagbek
Met gelukkans volgens bron🦅 Sneeuwgors
Met gelukkans volgens bron🦅 Aalscholver
Grote kanskans volgens bron🦅 Grauwe gans
Grote kanskans volgens bron🦅 Slechtvalk
Met gelukkans volgens bron🦅 Kuifeend
Grote kanskans volgens bronOok een kansinschatting voor 18 andere soorten
🦅 Scholekster
Grote kanskans volgens bron🦅 Blauwborst
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Grote zaagbek
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Kleine karekiet
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Kluut
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Kokmeeuw
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Lepelaar
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Oeverzwaluw
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Rietzanger
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Visdief
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Zanglijster
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 Zwarte stern
Grote kans in seizoenkans volgens bron🦅 IJsgors
Met gelukkans volgens bron🦅 Kleine plevier
Met gelukkans volgens bron🦅 Krooneend
Met gelukkans volgens bron🦅 Nonnetje
Met gelukkans volgens bron🦅 Roerdomp
Met gelukkans volgens bron🦅 Strandleeuwerik
Met gelukkans volgens bronVoor deze soorten ligt er een concrete kansinschatting met bron. De lijst komt uit dezelfde database als de dierpagina's.
Ook aanwezig gemeld in dit gebied (23 soorten) aanwezigheid gemeld
Van deze soorten is bekend dat ze hier voorkomen (NDFF), maar over de zichtkans is nog niets vastgelegd.
Spin (1)
Vis (4)
Vlinder (9)
Vogel (6)
Zoogdier (land) (1)
Zoogdier (vleermuis) (2)
Wandelroutes
Vogelvluchtroute
Elf punten langs vrijwilligersposten en uitkijktorens, met zicht op de slikvelden.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Natuurmonumenten
Vlinderroute
Twee telsecties van ongeveer 500 meter; atalanta, oranje luzernevlinder en distelvlinder.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Natuurmonumenten
Kustroute
Twee vogelkijkpunten. Marker Wadden is alleen per boot bereikbaar; de veerboot vaart van eind maart tot begin november en alleen het Haveneiland is toegankelijk.
📍 Startpunt op de kaart 🧭 Route naar startpunt (Google Maps) 📄 Routebeschrijving bij Natuurmonumenten
Kijkhutten & observatiepunten
🔭 Uitkijktoren de Steltloper
Hoogste punt van het eiland, aan de Vogelvluchtroute. Bij helder weer zicht tot Enkhuizen en Almere.
🔭 Vogelkijkhut Duikeend
Vooral voor: Duikeenden, futen, slechtvalk
Aan de Vogelvluchtroute; je zit op ooghoogte met de zwemmende vogels.
🔭 Vogelkijkhut Lepelaar
Beste moment: Voor- en najaar, tijdens de trek.
Vooral voor: Lepelaar, sperwer
Hut op 3,5 meter hoogte.
🔭 Vogelkijkscherm Aalscholver
Vooral voor: Steltlopers
Kijkscherm op grondniveau, gericht op steltlopers in ondiep water.
🔭 Vogelkijkscherm Visdief
Vooral voor: Visdief, sterns
Kijkscherm dicht bij het water, om vissende vogels te zien duiken.
Praktische informatie
- Toegankelijkheid: Tussen zonsondergang en zonsopgang mag je het gebied niet betreden, en je komt er alleen met de veerdienst uit Lelystad of met een eigen boot; wandelen mag op paden en strand. Met de veerboot vanaf de Bataviahaven in Lelystad (De Aanloop 4, 8242 NM), ongeveer drie kwartier varen, van eind maart tot begin november. Met een eigen boot kan ook; meld je aan bij de havenmeester. Met openbaar vervoer: bushalte Bataviahaven, lijn 3. Op het eiland twee gemarkeerde routes: de Kustroute van 7,2 kilometer en de Vogelvluchtroute van 3,4 kilometer. Die laatste is met begeleiding rolstoeltoegankelijk, en vogelkijkscherm Visdief is dat volledig. Wandelen mag alleen op wegen, paden en het strand; fietsen is niet toegestaan.
- Parkeren: Parkeren bij de Bataviahaven in Lelystad, het vertrekpunt van de veerboot: de VOC-garage, P6 of de parkeerplaats van Bataviastad. Met de bus kom je er met lijn 3, halte Bataviahaven.
- Honden: Honden mogen alleen aangelijnd rond de havenkom en verder het eiland niet op. De grondbroedende vogels hier hebben geen ervaring met roofdieren op het land, en een loslopende hond kan in korte tijd een hele kolonie kosten. Drones zijn op het hele eiland verboden.
- Voorzieningen: Twee vogelkijkhutten (Duikeend en Lepelaar), twee vogelkijkschermen (Aalscholver en Visdief, dat laatste rolstoeltoegankelijk) en uitkijktoren De Steltloper. Bij de haven het Eilandpaviljoen met koffie, thee, expositie en winkel; daarnaast zelfvoorzienende eilandhuisjes op zonne-energie.
🌿 Regels in dit gebied
Beheerder Natuurmonumenten hanteert eigen regels. Blijf op de paden, respecteer rustgebieden en afsluitingen, houd honden aangelijnd waar dat geldt, en gebruik geen drone — die zijn in vrijwel alle natuurgebieden verboden.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-07-31
Foto: ChristiaanPR (Wikimedia Commons), CC BY-SA 4.0
Waarom hier een eiland ligt dat er twintig jaar geleden nog niet was
De Marker Wadden zijn geen restant van oude natuur maar een bewuste reparatie. Toen in 1976 de Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad werd aangelegd, viel de natuurlijke dynamiek van het Markermeer weg. Het slib dat vroeger werd afgevoerd bleef rondzweven, het water werd troebel, waterplanten verdwenen en met hen de vissen en de vogels die daarvan leefden.
Vanaf 2016 is dat slib niet bestreden maar gebruikt. Natuurmonumenten legde samen met Rijkswaterstaat en de provincie Flevoland met zand, klei en slib uit het meer zelf een archipel aan van inmiddels 1.300 hectare nieuwe natuur. Bouwen met slib was daarmee een wereldprimeur.
Wat het gebied voor een bezoeker bijzonder maakt is de snelheid. Nergens anders in Nederland kun je zo goed zien hoe kale grond zich in een handvol jaren tot vogelgebied ontwikkelt. Sinds de aanleg zijn er meer dan tweehonderd vogelsoorten waargenomen, en in de eerste jaren broedde hier al gauw acht procent van alle Nederlandse kluten.
Wat je per seizoen ziet
In het voorjaar zijn de pioniers aan zet. Plevieren broeden vroeg op het kale zand, ganzen hebben al jongen als het elders nog stil is, en meeuwen vormen hun kolonies. Bonte strandlopers maken op weg naar het noorden een tussenstop op de modderige oevers. In het riet keren kleine karekiet, rietzanger en blauwborst terug.
In de zomer draait het om de kolonies. Meeuwen en visdieven hebben jongen, oeverzwaluwen scheren met honderden tegelijk over het water, en in juli en augustus verzamelen zwarte sterns zich boven het Markermeer. Een slechtvalk jaagt boven het eiland; als een steltloperzwerm plotseling opvliegt, kijk dan omhoog.
In het najaar keert de stroom om. Blauwborsten vertrekken naar het zuiden, terwijl koperwiek, zanglijster en kramsvogel juist uit Scandinavie arriveren. Lepelaars strijken neer voordat ze doortrekken. Steltlopers pleisteren op de slikranden.
In de winter komt het noorden hierheen. Brilduikers en zaagbekken arriveren uit Noorwegen, baardmannetjes blijven in het riet hangen, en sneeuwgorzen, ijsgorzen en strandleeuweriken zijn dan — en alleen dan — op de kale delen te vinden.
De vier kijkpunten, en waarvoor elk gebouwd is
Vogelkijkhut Duikeend staat aan diep water en is bedoeld voor eenden die onder water hun voedsel zoeken: kuifeenden, krooneenden en in de winter brilduikers en zaagbekken. Je kijkt er laag over het wateroppervlak, zodat een duikende vogel vlak voor je verdwijnt en weer bovenkomt.
Vogelkijkhut Lepelaar staat op drieënhalve meter hoogte en kijkt uit over de plek waar lepelaars in voor- en najaar neerstrijken. De hoogte is het punt: je overziet de ondiepte in plaats van er tegenaan te kijken.
Vogelkijkscherm Aalscholver zet je juist op ooghoogte bij de modderige oevers. Dat is de plek voor kluten en scholeksters die in het ondiepe water hun maal bij elkaar scharrelen — en voor de steltlopers die daar op doortrek bij komen staan.
Uitkijktoren De Steltloper geeft het overzicht: van bovenaf zie je de hele archipel liggen, en bij helder weer tot Enkhuizen en Almere. Vogelkijkscherm Visdief is volledig rolstoeltoegankelijk en staat bij ondiep water waar visdieven stootduiken.
Twee routes, en welke je moet kiezen
De Kustroute is 7,2 kilometer en loopt langs de buitenrand: strand, open water, zeezicht en de kale delen waar in de winter strandleeuweriken en sneeuwgorzen zitten. Neem deze als je tijd hebt en het brede beeld wilt.
De Vogelvluchtroute is 3,4 kilometer, gaat langs de kijkhutten en de plassen, en is met begeleiding rolstoeltoegankelijk. Neem deze als het om vogels kijken gaat en je de veerboot terug moet halen.
Wandelen mag alleen op wegen, paden en het strand. Fietsen is niet toegestaan, drones zijn verboden, en zwemmen of suppen mag uitsluitend bij het havenstrand. Groepen van meer dan twintig personen hebben vooraf toestemming nodig.
Verantwoord kijken op een eiland dat nog moet groeien
De Marker Wadden zijn jong, en juist daarom kwetsbaar. De pioniersoorten die het eiland aantrekt — plevieren, sterns, kluten — broeden op kaal zand en schelpen, in nesten die je pas ziet als je erop staat. Blijf daarom op de paden, ook als het lijkt alsof er niets is.
Neem een telescoop of verrekijker mee in plaats van dichterbij te lopen. Een vogel die opvliegt verbrandt reserves die hij nodig heeft om te broeden of door te trekken, en op een eiland waar iedereen dezelfde route loopt telt dat op. Neem je afval mee terug naar de boot; er is op het eiland geen afvalinzameling.
Honden mogen alleen aangelijnd rond de havenkom. Verder het eiland op mogen ze niet, en dat is geen willekeur: de broedvogels hier hebben geen ervaring met roofdieren op het land.
Welke hut voor welke vogel
Natuurmonumenten koppelt de kijkpunten aan soorten, en dat scheelt dwalen. Bij kijkhut Duikeend gaat het om duikeenden: kuifeend en krooneend. Vogelkijkhut Lepelaar is er voor de lepelaar, in voor- en najaar. Vanaf het vogelkijkscherm Aalscholver zie je “kluten, scholeksters, lepelaars”, en het scherm Visdief is naar de visdief vernoemd om een reden.
Wat er per seizoen te halen valt
In het voorjaar gaat het om plevieren, ganzen, meeuwen en bonte strandlopers, en in het riet om kleine karekiet, rietzanger en baardmannetje. In de zomer zijn het de visdieven en kokmeeuwen die het beeld bepalen, met oeverzwaluwen en zwarte sterns erboven — en met geluk een slechtvalk die er dwars doorheen jaagt.
In het najaar komen de blauwborst en de lijsters langs: koperwiek, zanglijster en kramsvogel, plus sneeuwgorzen. In de winter draait het om brilduikers en zaagbekken op het water, en op de kale oevers om ijsgorzen en strandleeuweriken. Die laatste twee zijn de reden dat serieuze vogelaars hier juist in januari komen.
Een eiland dat gemaakt is van de bodem van het meer
Het bijzondere aan dit gebied is dat het er zonder mensen niet zou zijn. Natuurmonumenten omschrijft het nuchter: “Door de aanleg van natuureilanden met zand, klei en slib uit het Markermeer komt nieuwe natuur tot ontwikkeling.” Het slib dat het water troebel maakte, is het bouwmateriaal geworden. Het plan gaat uit van zeven eilanden; wie nu komt ziet dus een gebied dat nog niet af is, en dat verandert van jaar tot jaar.
Verder lezen bij de bron
- Natuurmonumenten, Marker Wadden in het Markermeer — algemene bezoekersinformatie, openstelling en regels. natuurmonumenten.nl
- Natuurmonumenten, vogels kijken op Marker Wadden — welke soort bij welke hut, en het overzicht per seizoen. natuurmonumenten.nl
- Natuurmonumenten, vogelkijkhut Duikeend — de hut voor kuifeend en krooneend. natuurmonumenten.nl
- Natuurmonumenten, project Marker Wadden — waarom de eilanden zijn aangelegd, met zand, klei en slib uit het Markermeer. natuurmonumenten.nl
- Natuurmonumenten, welkom op Marker Wadden — de veerboot en wat je aan boord moet weten. natuurmonumenten.nl
- Natuurmonumenten, met eigen boot naar Marker Wadden — de regels voor de haven en het aanleggen. natuurmonumenten.nl
- Natuurmonumenten, veerboot naar Marker Wadden — actuele afvaarten vanaf Lelystad. natuurmonumenten.nl
Veelgestelde vragen
Welke dieren kun je op de Marker Wadden zien?
Vooral vogels: sinds de aanleg in 2016 zijn hier meer dan tweehonderd soorten waargenomen. Vaste namen zijn visdief, kluut, kleine plevier, scholekster, lepelaar, aalscholver, baardman en roerdomp, in de winter aangevuld met brilduikers, zaagbekken, sneeuwgorzen, ijsgorzen en strandleeuweriken.
Hoe kom je op de Marker Wadden?
Met de veerboot vanaf de Bataviahaven in Lelystad, De Aanloop 4. De overtocht duurt ongeveer drie kwartier en de dienst vaart van eind maart tot begin november. Met een eigen boot kan ook; meld je dan aan bij de havenmeester.
Wanneer kun je er het beste heen?
Dat hangt af van wat je wilt zien. Mei en juni voor broedende sterns, plevieren en kolonievogels; augustus voor zwarte sterns en doortrekkende steltlopers; oktober voor lijsters uit Scandinavie. De veerdienst bepaalt in de praktijk je speelruimte, dus controleer eerst de dienstregeling.
Welke wandelroutes zijn er?
Twee: de Kustroute van 7,2 kilometer langs de buitenrand, en de Vogelvluchtroute van 3,4 kilometer langs de kijkhutten. Wandelen mag alleen op wegen, paden en het strand; fietsen is niet toegestaan.
Is het gebied toegankelijk met een rolstoel?
Gedeeltelijk. Vogelkijkscherm Visdief is volledig rolstoeltoegankelijk en de Vogelvluchtroute is met begeleiding te doen. De Kustroute is dat niet.
Waarom is dit eiland aangelegd?
Om het Markermeer te herstellen. Sinds de Houtribdijk in 1976 werd aangelegd verdween de natuurlijke dynamiek, bleef slib rondzweven en werd het water troebel. Vanaf 2016 is dat slib gebruikt als bouwmateriaal voor 1.300 hectare nieuwe natuur — een wereldprimeur.
Mag mijn hond mee?
Alleen aangelijnd rond de havenkom. Verder het eiland op mogen honden niet, omdat de grondbroedende vogels hier geen ervaring hebben met roofdieren op het land.
Kun je op het eiland overnachten?
Ja, in zelfvoorzienende eilandhuisjes die op zonne-energie draaien. Bij de haven staat het Eilandpaviljoen met koffie, thee, een expositie en een winkel.
Gegevens over dit gebied komen van Natuurmonumenten, de beheerder, aangevuld met Vogelbescherming Nederland en de NDFF. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.