Moerassprinkhaan
📷 JvdSchans, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Moerassprinkhaan spotten in Nederland

Stethophyma grossum · Large Marsh Grasshopper

Zeldzaam 🦗 Sprinkhaan

Waar en wanneer zie je een moerassprinkhaan in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van juli tot en met oktober.

Hoe herken je een moerassprinkhaan?

Onze grootste veldsprinkhaan: 12 tot 39 millimeter, met vrouwtjes die veel forser zijn dan mannetjes. Geelgroen tot olijfgroen, vaak met bonte tekening. De vleugels zijn geel gestreept en de onderkant van de achterschenen is opvallend rood — het beste kenmerk als je het dier van dichtbij ziet.

Hoe klinkt een moerassprinkhaan?

Opname: Baudewijn Odé, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Waar zie je deze soort in Nederland?

Vrij zeldzaam en in Nederland door ontwatering overal sterk achteruitgegaan. Wat resteert zit in hoogveenrestanten, natte heide en onbemeste blauwgraslanden. In Wallonie is de soort nog op veel plaatsen aanwezig.

Leefgebied: Zeer natte terreinen en moerasgebieden: veenmoeras, natte heide, trilveen en onbemest, kwelgevoed grasland waar het jaarrond vochtig blijft. De soort verdraagt geen ontwatering en verdwijnt zodra een terrein uitdroogt.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 3.106 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Fochteloërveen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 315 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 1.378 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 1.494 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 1.568 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 835 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 480 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.277 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 240 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 220 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 331 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 219 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 301 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.171 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 107 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 201 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 331 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 127 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 239 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 IJssel & uiterwaarden

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 539 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Grensmaas

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 15 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 IJsselmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 22 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Eemland

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 10 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Leuvenumse Bossen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 674 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 1.936 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 97 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.868 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 926 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

Beste tijdstip: Warme, zonnige middagen; het knippende geluid draagt ver over open moeras.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
  • Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
  • Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
  • Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Laarzen en oren. Het geluid is geen zang maar een reeks losse knipjes en verraadt de soort al voordat je hem ziet.

Fotograferen

Blijf op knuppelpaden en vlonders: het veen waarin deze soort leeft wordt door betreding onherstelbaar beschadigd, en dat is precies waarom de soort zeldzaam is geworden. Fotografeer met een macrolens vanaf het pad en zorg dat de rode achterschenen zichtbaar zijn.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 08-08-2026; Naturalis Biodiversity Center, Insecten van Europa; NDFF Verspreidingsatlas (EIS Kenniscentrum Insecten)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik een moerassprinkhaan?

Aan het formaat — het is onze grootste veldsprinkhaan — het geelgroene tot olijfgroene lichaam met bonte tekening, de geel gestreepte vleugels en vooral de rode onderkant van de achterschenen.

Hoe klinkt de moerassprinkhaan?

Niet als een zang. Het mannetje slaat met zijn achterpoten naar achteren en produceert zo korte, knippende geluiden, alsof er iemand met een nagelknipper in het riet zit.

Waar leeft de moerassprinkhaan?

In zeer natte terreinen: veenmoeras, natte heide, trilveen en onbemest, kwelgevoed grasland dat het hele jaar vochtig blijft.

Waarom is hij zo zeldzaam geworden?

Door ontwatering. De soort verdraagt geen verdroging en verdwijnt zodra een terrein uitdroogt. In Nederland is hij daardoor overal sterk achteruitgegaan.

Hoe groot wordt hij?

Van 12 tot 39 millimeter, waarbij vrouwtjes veel forser zijn dan mannetjes. Daarmee is het de grootste veldsprinkhaan van ons land.

Herkenning en levenswijze zijn ontleend aan Insecten van Europa van Naturalis Biodiversity Center; de verspreiding in Nederland aan de NDFF Verspreidingsatlas van EIS Kenniscentrum Insecten. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.