Bont zandoogje
📷 Charles J. Sharp, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Bont zandoogje spotten in Nederland

Pararge aegeria · Speckled Wood

Makkelijk 🦋 Vlinder

Waar en wanneer zie je een bont zandoogje in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van maart tot en met oktober.

Hoe herken je een bont zandoogje?

Voorvleugellengte 19 tot 22 millimeter. Donkerbruine vlinder met geeloranje vlekken en witgekernde oogvlekken; zonnend in lichtvlekken op bospaden.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Het hele land, overal waar bomen en struiken staan.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 6.177 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 3.845 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 4.343 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 3.892 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 3.421 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 1.905 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Fochteloërveen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.141 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 3.944 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Oostvaardersplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.632 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.662 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.728 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 2.518 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.634 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.987 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 2.185 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 3.432 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 2.724 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 421 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 1.354 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 809 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 918 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Nationaal Park Lauwersmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 673 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Zwin / Zeeuws-Vlaanderen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 459 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.907 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.028 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 652 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Nationaal Park Oosterschelde

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 620 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.466 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Landgoed Ennemaborg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 7.921 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Voornes Duin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 564 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.
NDFF open data, 7.440 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.176 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.498 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 5.282 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.430 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind mrt-okt, drie generaties.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: eind mrt-okt, drie generaties.

Beste tijdstip: Overdag, in halfschaduw.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Geen; eventueel een macrolens

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: De Vlinderstichting, soortpagina Bont zandoogje
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Waar zie je het bont zandoogje?

Langs bosranden en op open plekken in bossen, en verder in tuinen, parken en lanen — overal waar een paar bomen of struiken staan. Tussen 1990 en 2010 heeft de soort zich sterk uitgebreid en nu komt hij verspreid over het hele land voor. Anders dan de meeste vlinders zoekt hij juist halfschaduw op.

Wanneer vliegt hij?

Van eind maart tot in oktober, soms nog in november, in drie generaties die in elkaar overlopen. Daardoor is er van het late voorjaar tot in de herfst vrijwel altijd wel een bont zandoogje te zien. Mei tot en met augustus levert de meeste vlinders op.

Hoe herken je een bont zandoogje?

Aan de donkerbruine vleugels met een patroon van geeloranje vlekken en een zwarte oogvlek met een witte kern in de punt van de voorvleugel. Op de achtervleugel zitten drie of vier van diezelfde witgekernde oogvlekken. Het formaat is bescheiden, ongeveer vier centimeter spanwijdte.

Waarom zit hij steeds op dezelfde zonnige plek?

Omdat mannetjes territoriaal zijn. Een mannetje kiest een lichtvlek waar de zon door het bladerdek valt en verdedigt die tegen elke andere vlinder die binnenkomt — vandaar die opvallende spiraalvormige achtervolgingen die je vaak op bospaden ziet. Jaag je hem weg, dan is hij binnen een minuut terug op dezelfde plek.

Waar leven de rupsen van?

Van grassen die in halfschaduw groeien: kweek, kropaar, witbol, boskortsteel en reuzenzwenkgras. De volwassen vlinder drinkt niet alleen nectar maar ook honingdauw van bladluizen en sap van rottend fruit — daarom zie je hem in de nazomer graag op gevallen appels en pruimen.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.