Blauwvleugelsprinkhaan
📷 Rudolphous, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Blauwvleugelsprinkhaan spotten in Nederland

Oedipoda caerulescens · Blue-winged Grasshopper

Met geluk 🦗 Sprinkhaan

Waar en wanneer zie je een blauwvleugelsprinkhaan in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van juli tot en met oktober.

Hoe herken je een blauwvleugelsprinkhaan?

Sprinkhaan van 15 tot 28 millimeter die uitstekend gecamoufleerd is: grijs, bruin of zandkleurig, precies als de bodem waarop hij zit. Het beslissende kenmerk verschijnt pas in de vlucht: de achtervleugels zijn helderblauw met een donkere band. De bovenkant van de achterdijen heeft een duidelijke, trapvormige sculptuur.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Wijd verspreid maar plaatselijk. De NDFF Verspreidingsatlas telt de meeste kilometerhokken in Limburg, Gelderland en Noord-Brabant, gevolgd door Noord- en Zuid-Holland. In het binnenland is de soort achteruitgegaan door verlies van open, zandig terrein; in de duinen is hij het algemeenst.

Leefgebied: Droge, kale en warme vlaktes: stuifzand, zandverstuivingen, open duin, zandige heide, groeves en spoorbermen. Hij heeft onbegroeide, snel opwarmende bodem nodig en verdwijnt zodra een terrein dichtgroeit.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 3.142 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 2.145 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 1.080 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 1.450 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.336 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 1.675 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 529 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.265 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 793 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 543 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 154 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Zwin / Zeeuws-Vlaanderen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 168 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 822 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 233 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 114 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.493 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Grevelingenmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 120 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 IJssel & uiterwaarden

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 12 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Grensmaas

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 33 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Haringvliet & Hollands Diep

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 36 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Eemland

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 98 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Leuvenumse Bossen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 77 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.547 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Voornes Duin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 75 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 67 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 338 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.371 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 242 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 916 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Haringvlietsluizen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 12 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 De Putten bij Camperduin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 26 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

Beste tijdstip: De warmste uren van de dag, tussen elf en drie, op onbeschaduwd zand.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
  • Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
  • Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
  • Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Geen. Loop rustig over een zandpad en let op wat er voor je uit opvliegt: het blauw verraadt de soort onmiddellijk.

Fotograferen

Het blauw zie je alleen in de vlucht, en juist dat maakt een goede foto lastig. Volg een dier dat is opgevlogen tot waar het landt, benader het dan laag en langzaam en fotografeer het zittend met de camouflage in beeld; die is het eigenlijke verhaal. Ga niet steeds opjagen voor een vluchtfoto.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 08-08-2026; Naturalis Biodiversity Center, Insecten van Europa; NDFF Verspreidingsatlas (EIS Kenniscentrum Insecten)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik een blauwvleugelsprinkhaan?

Zittend is hij vrijwel onzichtbaar door zijn camouflage. Als hij opvliegt zie je helderblauwe achtervleugels met een donkere band — dat kenmerk is onmiskenbaar.

Waar kan ik hem vinden?

Op droge, kale en warme zandgrond: stuifzand, open duin, zandige heide, groeves en spoorbermen. In de duinen is hij het algemeenst.

Waarom zie ik hem pas als hij wegvliegt?

Omdat zijn kleur precies bij de bodem past waarop hij zit. Pas bij het opvliegen worden de blauwe achtervleugels zichtbaar; bij het landen klapt hij ze weg en is hij weer verdwenen.

Bestaat er ook een roodvleugelsprinkhaan?

Ja, Oedipoda germanica. Die lijkt sterk op de blauwvleugelsprinkhaan maar heeft rode achtervleugels. Hij komt in Nederland niet voor en is ook in België hooguit zeer zeldzaam.

Gaat het goed met de blauwvleugelsprinkhaan?

In de duinen wel, in het binnenland is hij achteruitgegaan door verlies van open zandig terrein. Hij verdwijnt zodra een gebied dichtgroeit, dus beheer dat stuifzand open houdt is voor hem beslissend.

Herkenning en levenswijze zijn ontleend aan Insecten van Europa van Naturalis Biodiversity Center; de verspreiding in Nederland aan de NDFF Verspreidingsatlas van EIS Kenniscentrum Insecten. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.