Sikkelsprinkhaan spotten in Nederland
Met geluk 🦗 Sprinkhaan
Waar en wanneer zie je een sikkelsprinkhaan in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van augustus tot en met oktober.
Hoe herken je een sikkelsprinkhaan?
Slanke, lichtgroene sabelsprinkhaan van 12 tot 18 millimeter met opvallend lange vleugels: de achtervleugels steken nog ver voorbij de voorvleugels uit. Het beslissende kenmerk is de legboor van het vrouwtje: kort, breed en in een bijna rechte hoek naar boven gekromd, als een sikkel. Daaraan dankt de soort haar naam.
Hoe klinkt een sikkelsprinkhaan?
Opname: http://bio.acousti.ca/node/9826, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons
Waar zie je deze soort in Nederland?
Van oorsprong een zuidelijke soort die zich in Zuid-Nederland en Belgie heeft gevestigd en zich noordwaarts uitbreidt. Plaatselijk vrij algemeen; als goede vlieger kan hij zich snel verspreiden.
Leefgebied: Zonnige, sterk begroeide hellingen, terrassen en ruigten in bosrijke omgeving, en verder struwelen, bosranden en verruigde bermen. Zoekt warmte en structuur.
Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.
📍 Nationaal Park Veluwezoom
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe
aanwezigheid gemeld📍 Deelerwoude
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Sallandse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Meinweg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Groote Peel
aanwezigheid gemeld📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
aanwezigheid gemeld📍 Planken Wambuis
aanwezigheid gemeld📍 Grensmaas
aanwezigheid gemeld📍 Eemland
aanwezigheid gemeld📍 Leuvenumse Bossen
aanwezigheid gemeld📍 Oostelijke Vechtplassen
aanwezigheid gemeld📍 Noordhollands Duinreservaat
aanwezigheid gemeld📍 Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder
aanwezigheid gemeld📍 Meijendel & Berkheide
aanwezigheid gemeld📍 Kampina & Oisterwijkse Vennen
aanwezigheid gemeld📍 De Maashorst
aanwezigheid gemeld📍 Strabrechtse Heide & Beuven
aanwezigheid gemeld📍 Loonse en Drunense Duinen
aanwezigheid gemeld📍 Schoorlse Duinen
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
Beste tijdstip: De late middag en avond, wanneer de zeer hoge, korte tikjes klinken.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
- Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
- Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
- Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Een bat-detector. De zang zit zo hoog in het spectrum dat veel mensen hem met het blote oor niet meer horen.
Fotograferen
Zoek in de avondschemering met een zaklamp in verruigde bosranden; de dieren zitten dan hoog op bladeren. Fotografeer met macrolens en gediffuseerde flits, en probeer bij een vrouwtje de gekromde legboor in profiel te krijgen — dat is de foto die de soort uitlegt.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Waar komt de naam sikkelsprinkhaan vandaan?
Van de legboor van het vrouwtje: die is kort, breed en in een bijna rechte hoek naar boven gekromd, waardoor hij op een sikkel lijkt.
Hoe herken ik een sikkelsprinkhaan?
Aan het slanke, lichtgroene lichaam en vooral aan de zeer lange vleugels: de achtervleugels steken ver voorbij de voorvleugels uit.
Waar komt hij in Nederland voor?
Vooral in Zuid-Nederland, op zonnige, sterk begroeide hellingen en ruigten in bosrijke omgeving. Als goede vlieger breidt hij zich noordwaarts uit.
Wanneer kan ik hem zien?
Van augustus tot en met oktober. Hij is daarmee later volwassen dan de meeste andere sprinkhanen.
Hoe legt de sikkelsprinkhaan haar eieren?
Bijzonder: het vrouwtje bijt eerst gaten in een blad en schuift de platte eieren daarna met de legboor tussen de bladlagen.
Hoe klinkt de sikkelsprinkhaan?
Een serie korte geluidjes, elk opgebouwd uit dertien tot zeventien pulsen, met een piekfrequentie rond 24 kHz. De zuidelijke sikkelsprinkhaan heeft er maar drie tot zes per geluidje en klinkt met 17 kHz wat lager. Hoger op deze pagina staat een opname.
Herkenning en levenswijze zijn ontleend aan Insecten van Europa van Naturalis Biodiversity Center; de verspreiding in Nederland aan de NDFF Verspreidingsatlas van EIS Kenniscentrum Insecten. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.