Sikkelsprinkhaan
📷 Vera Buhl, CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)

Sikkelsprinkhaan spotten in Nederland

Phaneroptera falcata · Sickle-bearing Bush-cricket

Met geluk 🦗 Sprinkhaan

Waar en wanneer zie je een sikkelsprinkhaan in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van augustus tot en met oktober.

Hoe herken je een sikkelsprinkhaan?

Slanke, lichtgroene sabelsprinkhaan van 12 tot 18 millimeter met opvallend lange vleugels: de achtervleugels steken nog ver voorbij de voorvleugels uit. Het beslissende kenmerk is de legboor van het vrouwtje: kort, breed en in een bijna rechte hoek naar boven gekromd, als een sikkel. Daaraan dankt de soort haar naam.

Hoe klinkt een sikkelsprinkhaan?

Opname: http://bio.acousti.ca/node/9826, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

Waar zie je deze soort in Nederland?

Van oorsprong een zuidelijke soort die zich in Zuid-Nederland en Belgie heeft gevestigd en zich noordwaarts uitbreidt. Plaatselijk vrij algemeen; als goede vlieger kan hij zich snel verspreiden.

Leefgebied: Zonnige, sterk begroeide hellingen, terrassen en ruigten in bosrijke omgeving, en verder struwelen, bosranden en verruigde bermen. Zoekt warmte en structuur.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 464 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
NDFF open data, 280 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 572 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
NDFF open data, 206 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 143 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
NDFF open data, 157 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
NDFF open data, 233 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
NDFF open data, 253 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
NDFF open data, 150 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 318 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Grensmaas

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 22 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Eemland

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 22 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Leuvenumse Bossen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 59 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 106 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.
NDFF open data, 109 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 74 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 79 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 82 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 93 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Volwassen dieren van augustus tot en met oktober — later dan de meeste soorten.

Beste tijdstip: De late middag en avond, wanneer de zeer hoge, korte tikjes klinken.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
  • Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
  • Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
  • Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Een bat-detector. De zang zit zo hoog in het spectrum dat veel mensen hem met het blote oor niet meer horen.

Fotograferen

Zoek in de avondschemering met een zaklamp in verruigde bosranden; de dieren zitten dan hoog op bladeren. Fotografeer met macrolens en gediffuseerde flits, en probeer bij een vrouwtje de gekromde legboor in profiel te krijgen — dat is de foto die de soort uitlegt.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 08-08-2026; Naturalis Biodiversity Center, Insecten van Europa; NDFF Verspreidingsatlas (EIS Kenniscentrum Insecten)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Waar komt de naam sikkelsprinkhaan vandaan?

Van de legboor van het vrouwtje: die is kort, breed en in een bijna rechte hoek naar boven gekromd, waardoor hij op een sikkel lijkt.

Hoe herken ik een sikkelsprinkhaan?

Aan het slanke, lichtgroene lichaam en vooral aan de zeer lange vleugels: de achtervleugels steken ver voorbij de voorvleugels uit.

Waar komt hij in Nederland voor?

Vooral in Zuid-Nederland, op zonnige, sterk begroeide hellingen en ruigten in bosrijke omgeving. Als goede vlieger breidt hij zich noordwaarts uit.

Wanneer kan ik hem zien?

Van augustus tot en met oktober. Hij is daarmee later volwassen dan de meeste andere sprinkhanen.

Hoe legt de sikkelsprinkhaan haar eieren?

Bijzonder: het vrouwtje bijt eerst gaten in een blad en schuift de platte eieren daarna met de legboor tussen de bladlagen.

Hoe klinkt de sikkelsprinkhaan?

Een serie korte geluidjes, elk opgebouwd uit dertien tot zeventien pulsen, met een piekfrequentie rond 24 kHz. De zuidelijke sikkelsprinkhaan heeft er maar drie tot zes per geluidje en klinkt met 17 kHz wat lager. Hoger op deze pagina staat een opname.

Herkenning en levenswijze zijn ontleend aan Insecten van Europa van Naturalis Biodiversity Center; de verspreiding in Nederland aan de NDFF Verspreidingsatlas van EIS Kenniscentrum Insecten. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.