Lantaarntje in Nederland
📷 Charles J. Sharp, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Lantaarntje spotten in Nederland

Ischnura elegans · Blue-tailed Damselfly

Makkelijk 🪰 Libel

Waar en wanneer zie je een lantaarntje in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van april tot en met oktober.

Hoe herken je een lantaarntje?

Slanke waterjuffer met een donker achterlijf en één lichtblauw segment vlak voor de punt — het lantaarntje; pterostigma tweekleurig.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Vrijwel alle zoete wateren en soms brak water; overal zeer algemeen.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 4.403 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 3.319 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 1.831 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.883 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.029 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 2.295 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 1.437 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 968 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 2.047 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Oostvaardersplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 888 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 124 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 382 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 802 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Fochteloërveen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 604 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 631 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 480 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 498 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 363 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.984 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Zwin / Zeeuws-Vlaanderen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 329 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 552 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Nationaal Park Lauwersmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 382 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 326 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 193 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.
NDFF open data, 551 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Nationaal Park Oosterschelde

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 220 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 417 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: eind apr-begin okt, piek eind mei-eind aug.

Beste tijdstip: Overdag, in de zon.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker die dichtbij scherpstelt

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: De Vlinderstichting
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Waar komt het lantaarntje voor?

Vrijwel overal. Hij zit bij bijna alle zoete watertypen en soms zelfs in licht brak water, en heeft van alle Nederlandse libellen de minst uitgesproken habitatvoorkeur. Het talrijkst is hij bij voedselrijk, helder water met een gevarieerde oevervegetatie. Een gewone sloot achter je huis volstaat.

Waar komt de naam vandaan?

Van het achtste achterlijfssegment, dat lichtblauw is terwijl de rest van het achterlijf donker is. Dat losse blauwe blokje vlak voor de punt lijkt op een brandend lantaarntje en is het snelste herkenningskenmerk. Geen andere algemene waterjuffer heeft dat.

Wat is het tweede kenmerk om op te letten?

Het pterostigma, het gekleurde vlekje bij de vleugelpunt. Bij het lantaarntje is dat tweekleurig: een donkere basis met een lichte top. Bij vrijwel alle andere waterjuffers is het eenkleurig. Die twee kenmerken samen — blauw segment 8 en tweekleurig pterostigma — maken de determinatie sluitend.

Waarom zien vrouwtjes er zo verschillend uit?

Omdat het lantaarntje meerdere kleurvormen kent, en dat maakt vrouwtjes berucht lastig. Het borststuk kan groen, blauw, paars, oranje of bruin zijn, en sommige vormen verkleuren bovendien naarmate het dier ouder wordt. Zie je bij één sloot vijf verschillend gekleurde juffers, dan kunnen dat gewoon vijf vrouwtjes lantaarntje zijn.

Wanneer vliegt hij?

Van eind april tot begin oktober, met de grootste aantallen tussen eind mei en eind augustus. Hij is weinig mobiel maar duikt toch snel op in nieuw geschikt water. Als je met libellen begint, is dit vrijwel zeker de eerste soort die je onder de knie krijgt.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.