Roodborsttapuit zittend boven in een jonge eik
📷 Bas de Bruin — Oostvaardersplassen

Roodborsttapuit spotten in Nederland

Saxicola rubicola · European Stonechat

Makkelijk 🦅 Vogel

Waar en wanneer zie je een roodborsttapuit in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, het hele jaar door.

Hoe herken je een roodborsttapuit?

Lengte 11,5 tot 13 cm. Compact vogeltje met een rechtopstaande houding. Het mannetje heeft een zwarte kop, witte vlekken op de halszijden en een oranjerode borst; het vrouwtje is bruiner en fijner gestreept, met dezelfde oranje borst en twee witte vleugelvlekken.

Hoe klinkt een roodborsttapuit?

Opname: Joost van Bruggen, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Waar zie je deze soort in Nederland?

Het hele land op heide, in duinen, ruige open terreinen en halfopen boerenland met struiken.

Leefgebied: Open tot halfopen, vaak droog terrein met struiken of hoge kruiden om vanaf te jagen.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 7.954 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Amsterdamse Waterleidingduinen

Grote kans in seizoen kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids AWD
Beste periode hier: Maart tot en met september
💡 Zoek op een uitkijkpost boven in een struik of op een paaltje in het open duin.

📍 Fochteloërveen

Grote kans in seizoen kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids Fochteloërveen
Beste periode hier: Maart tot en met september
💡 Zoek op een uitkijkpost boven in een struik of op een paaltje langs het pad.
NDFF open data, 3.142 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 3.141 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.962 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.909 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 2.598 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 2.430 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Oostvaardersplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.317 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.955 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 1.923 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 1.909 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.725 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Nationaal Park Lauwersmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.469 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 967 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Grote kans in seizoen kans volgens bron
Kennemerduinen.com
Beste periode hier: Maart tot en met september
💡 Zoek op een uitkijkpost boven in een struik of op een paaltje in het open duin.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

Grote kans in seizoen kans volgens bron
Birdingplaces · De Visdief
Beste periode hier: Maart tot en met september
💡 Zoek op de heide naar een klein vogeltje dat rechtop bovenop een struik of een jonge boom zit en met de staart wipt. Het geluid lijkt op twee kiezels die tegen elkaar tikken.

📍 Zwin / Zeeuws-Vlaanderen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 772 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 720 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 442 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 433 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 415 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 346 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Nationaal Park Oosterschelde

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 171 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
Vogelbescherming Nederland; Sovon Vogelonderzoek Nederland
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Planken Wambuis

Met geluk kans volgens bron
Vogelkijkhut.nl · Valenberg
Beste periode hier: Maart tot en met september
💡 Zoek op een uitkijkpost boven in een struik of op een paaltje.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 De Dollard

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 17.549 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Voornes Duin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 727 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.
NDFF open data, 7.733 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 5.508 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 7.056 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.342 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 5.916 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 Haringvlietsluizen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 168 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

📍 De Putten bij Camperduin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.660 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: mrt-okt; een deel overwintert hier.

Beste tijdstip: Overdag.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
  • Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
  • Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
  • Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker

Fotograferen

Hij komt vanzelf naar je toe: ga zitten bij een struik in een open terrein en wacht. Fotografeer met de heide als achtergrond en zorg dat de witte halsvlek niet wegvalt tegen een lichte lucht

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 31-07-2026; Vogelbescherming Nederland; Sovon Vogelonderzoek Nederland; Vogelbescherming Nederland (vogelgids), geraadpleegd 02-11-2026
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een roodborsttapuit?

Aan de houding en de kop. Hij zit kaarsrecht en opvallend zichtbaar op de top van een struik of een hoge stengel, alsof hij zichzelf presenteert. Het mannetje heeft een gitzwarte kop met witte vlekken opzij in de hals en een warme oranjerode borst — een combinatie die geen andere Nederlandse vogel heeft. Het vrouwtje is bruiner en fijner getekend, maar heeft dezelfde oranje borst en twee witte vlekken in de vleugel.

Wat is het verschil tussen een roodborsttapuit en een paapje?

De kop, en dat is het enige dat je hoeft te onthouden: het paapje heeft een brede, opvallend lichte wenkbrauwstreep die als een sikkel over het oog loopt, de roodborsttapuit niet. Het mannetje van de roodborsttapuit heeft juist een egaal zwarte kop. Het paapje is bovendien lichter en warmer bruin en heeft witte hoeken aan de staartbasis. Ze zitten op dezelfde plekken — heide, ruige bermen, verruigd grasland — dus dat kopkenmerk is doorslaggevend.

Hoe klinkt een roodborsttapuit?

Zijn roep klinkt alsof iemand twee steentjes tegen elkaar tikt: een kort “wiet” gevolgd door “tkk, tkk”. Dat geluid hoor je vrijwel altijd als je in de buurt van een territorium komt en het is de betrouwbaarste manier om hem te vinden. De zang zelf is een snel, ratelend zinnetje met metalige tonen, waar hij af en toe imitaties van andere vogels doorheen weeft.

Waar vind je roodborsttapuiten?

Op open tot halfopen, meestal droog terrein waar struiken of hoge kruiden staan om vanaf te jagen: heide, duinen, ruige bermen langs wegen en spoorlijnen, verruigde akkerranden en jonge natuurontwikkelingsgebieden. Hij heeft twee dingen nodig — een uitkijkpost en kale grond eronder om insecten te pakken. Op de Veluwe, de Utrechtse Heuvelrug, in de Drentse heidegebieden en in de duinen zit hij vrijwel overal.

Blijft de roodborsttapuit in de winter?

Deels. Hij is een gedeeltelijke trekvogel: een deel van de vogels trekt naar Zuidwest-Europa, een ander deel blijft hier hangen, zeker in zachte winters. Je kunt hem dus in januari op dezelfde heide tegenkomen als in mei, al zijn de aantallen dan lager. Na een strenge winter zakt de stand duidelijk in, en juist die gevoeligheid verklaart de schommelingen in de aantallen door de jaren heen.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF, van Vogelbescherming Nederland en van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Zie ook onze verantwoording.

Meer foto's

Roodborsttapuit
Foto: Frank Vassen from Brussels, Belgium, CC BY 2.0 (Wikimedia Commons)

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.