Paardenbijter
📷 Giovanni Barbarino, CC BY-SA 2.0 (Wikimedia Commons)

Paardenbijter spotten in Nederland

Aeshna mixta · Migrant Hawker

Makkelijk 🪰 Libel

Waar en wanneer zie je een paardenbijter in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van juli tot en met november.

Hoe herken je een paardenbijter?

Lengte 56 tot 64 millimeter. Kleinste glazenmaker: donker achterlijf met lichte vlekken en een grote gele spijkervormige figuur op segment 2.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Het hele land, met de meeste waarnemingen langs de kust.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 1.486 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Fochteloërveen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 335 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 1.065 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 1.135 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 1.826 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.095 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 357 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Oostvaardersplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 332 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 673 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 525 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 685 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 422 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 163 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 298 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 240 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 517 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 319 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 895 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 281 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Nationaal Park Lauwersmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 365 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 521 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 150 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 107 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 218 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Nationaal Park Oosterschelde

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 125 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 457 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.009 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.
NDFF open data, 992 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 366 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 329 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 506 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 595 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: jul-nov, piek aug-sep.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: jul-nov, piek aug-sep.

Beste tijdstip: Middag en late namiddag.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker die dichtbij scherpstelt

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: De Vlinderstichting De Vlinderstichting, geraadpleegd 09-11-2026.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Wanneer vliegt de paardenbijter?

Van begin juli tot in november, met de grootste aantallen in augustus en september. Daarmee is het een van de laatste libellen van het jaar: op een zonnige oktoberdag is de paardenbijter vaak de enige glazenmaker die je nog ziet.

Waar zie je hem?

Verspreid over het hele land, met de meeste waarnemingen langs de kust. Voortplanting vindt plaats in stilstaand of zwak stromend water met veel moerasvegetatie: poelen, plassen, sloten en laagveen, soms zelfs in licht brak water. Maar je ziet hem net zo vaak ver van water, jagend langs een bosrand of boven een tuin.

Hoe herken je een paardenbijter?

Aan het formaat en aan één kenmerk op het achterlijf. Met 56 tot 64 millimeter is hij onze kleinste glazenmaker. Op de bovenkant van het tweede achterlijfssegment staat een grote gele figuur in de vorm van een spijker — dat is het beslissende kenmerk. Mannetjes hebben bruinblauwe ogen en ronde blauwe vlekken op het achterlijf, vrouwtjes bruine ogen met gele en bruine vlekken.

Waarom heet hij paardenbijter?

Omdat er vroeger werd gedacht dat hij paarden beet, doordat de dieren in de nazomer om vee heen jagen — daar zitten immers veel vliegen. Bijten doet hij niet. Libellen hebben geen angel en zijn voor mens en dier volstrekt ongevaarlijk.

Waar moet je zoeken als hij niet bij het water is?

Langs bosranden en houtwallen, op boomkruinhoogte. Paardenbijters jagen daar vaak in losse groepen op muggen en vliegen, vooral in de middag en op warme avonden tot in de schemering. Het is een zwerflustige soort die grote afstanden aflegt; zijn areaal schuift met het warmer wordende klimaat noordwaarts op.

Hoe groot is een paardenbijter?

56 tot 64 millimeter lang — daarmee is het de kleinste glazenmaker van Nederland. Dat formaat is meteen een hulpmiddel bij het determineren: alle andere glazenmakers die je in de nazomer boven het water ziet jagen, zijn duidelijk groter. Bron: De Vlinderstichting.

Hoe herken je het vrouwtje van het mannetje?

Aan de kleur van de vlekken op het achterlijf. Het mannetje heeft bruinblauwe ogen en twee vrijwel ronde blauwe vlekjes achteraan elk segment, met kleine gele driehoekjes ertussen. Het vrouwtje heeft bruine ogen met geel of groen, en vlekken die zowel geel als bruin zijn; alleen op de laatste segmenten zijn ze puur geel. Bron: De Vlinderstichting.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.