Wat kun je in mei spotten?

Mei is de drukste maand van het jaar, en tegelijk de kortste. De nachten zijn kort, het zangkoor begint voor vieren, en tegen half juni is de helft van al dat geluid alweer verdwenen. Wie één maand per jaar vroeg wil opstaan, kiest deze.

Het koor is compleet

Alles wat in april binnenkwam, zingt nu tegelijk. De boerenzwaluw is in mei op zijn talrijkst — de terugkeer uit Afrika loopt van eind maart tot begin juni met de piek precies nu. De wielewaal zingt in mei en juni zijn fluitende strofe hoog in de populieren, en de nachtegaal is in de eerste helft van de maand op zijn hardst. Dat maakt mei tegelijk de lastigste maand om zang te léren: er zingen zoveel soorten door elkaar dat je ze nauwelijks uit elkaar houdt. Begin daarom met één soort per ochtend.

De schemering wordt interessant

Vanaf half mei ratelt de nachtzwaluw in de schemering boven open heide met verspreide bomen — een geluid dat meer op een machine lijkt dan op een vogel, en dat een van de vreemdste natuurervaringen van Nederland oplevert. In dezelfde uren jagen de vleermuizen: de watervleermuis scheert laag over stil water, de rosse vleermuis vliegt juist hoog en vroeg, vaak al voor zonsondergang.

De eerste libellen

Mei is de start van het libellenseizoen. De glassnijder vliegt van eind april tot eind juli met de piek in mei en juni, de platbuik piekt eind mei tot half juni, en de weidebeekjuffer begint langs beken en sloten. De vuurlibel komt er vanaf mei bij. Zoek ze op zonnige, windstille momenten — bij bewolking zitten ze weg.

Jonge dieren

De reekalveren worden in mei geboren: de bronst van de ree viel vorig jaar half juli, maar de bevruchte eicel blijft daarna maandenlang in rust voordat de dracht echt begint. Vind je een kalfje in het gras, laat het liggen en loop door — het is niet verlaten, de geit staat op afstand te wachten tot jij weg bent. Bij de gewone zeehond worden de jongen van mei tot juli geboren. De welpen van de vos spelen nog tot begin juni buiten de burcht.

En de vlinders beginnen

Vanaf begin mei vliegt het icarusblauwtje in twee tot drie generaties tot in oktober, en vanaf eind mei komt de nieuwe generatie kleine vossen tevoorschijn — de exemplaren die je in maart zag waren overwinteraars, deze zijn nieuw geboren. De koninginnenpage vliegt van eind april tot half juni in zijn eerste generatie. Zonnig, warm en uit de wind is de enige regel die telt.

Waar je heen gaat

Voor zang en nachtzwaluw de Veluwe: Planken Wambuis, de Hoge Veluwe of Dwingelderveld. Voor libellen en moerasvogels Weerribben-Wieden, het Naardermeer of de Alde Feanen. Voor zeehonden met jongen de Waddenzee, vanaf een boot of vanaf de dijk.

Praktisch

Zonsopkomst valt eind mei rond half zes, en het koor begint daarvóór. Dat betekent: de wekker om vier uur, of het accepteren dat je de beste twee uur mist. Neem muggenspul mee bij moeras, en controleer na afloop op teken — mei is een piekmaand. Verder geldt alles uit april dubbel: op de paden blijven, honden aan de lijn, en niet een weiland in om dichterbij te komen. Zie verantwoord spotten.