Das
📷 caroline legg, CC BY 2.0 (Wikimedia Commons)

Das spotten in Nederland

Meles meles · European badger

Met geluk 🦌 Zoogdier (land) Kwetsbare soort · R2

🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen

Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is. Waarom we dat doen.

Waar en wanneer zie je een das in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van april tot en met oktober.

Hoe herken je een das?

Gedrongen en grijs, op korte poten, met een onmiskenbare kop: wit met twee zwarte strepen die van de snuit naar de oren lopen. In het donker zie je meestal eerst die tekening en pas daarna het dier. Zijn spoor toont vijf tenen met lange graafnagels — dat van een hond vier.

Hoe klinkt een das?

Opname: British Library, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Welk spoor laat een das achter?

5–6 cm breed

Prent: halvemaanvormig, 5 tot 6 cm breed, met vijf ovale tenen en zware nagelafdrukken die aan de voorpoten tot 3 cm lang worden. Het middenvoetkussen is niervormig. Anders dan andere marterachtigen springt de das niet maar loopt hij met een schommelende stap of draf. Keutels: sterk wisselend van zwart en worstvormig tot geelbruin en vormloos, afhankelijk van het voedsel, gedeponeerd in zelfgegraven putjes van 10 tot 15 cm diep. Haren: dik en stroef, 7 tot 10 cm lang en driekleurig — gebroken wit bij de inplant, dan een zwarte band van ongeveer 1 cm, en zilvergrijs aan de punt. Ook krabsporen op bomen, zoals een kat die doet.

Spoor van een das
Foto: Oleksii Vasyliuk, CC BY 4.0, via iNaturalist
Spoor van een das
Foto: Lukas Zangl, CC BY 4.0, via iNaturalist
Uitwerpselen van een das
Foto: Alister Harman, CC BY 4.0, via iNaturalist

Waar zie je deze soort in Nederland?

Veluwe, Zuid-Limburg, oostelijk Noord-Brabant, Utrecht en het Gooi. We noemen bewust alleen de regio en niet de precieze plek: verstoring bij de burcht is voor deze soort de belangrijkste bedreiging.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

📍 Nationaal Park De Hoge Veluwe

Met geluk geverifieerd
NDFF open data, 139 waarnemingen 2016-2026 · het nationale park
Beste periode hier: hele jaar; actief vanaf de schemering

📍 Nationaal Park Veluwezoom

Met geluk kans volgens bron
Natuurmonumenten
Beste periode hier: Augustus en september, na zonsondergang
💡 Ga naar de observatiepost bij Herikhuizen en wees er voor het donker. Blijf zitten en praat niet: dassen hebben een uitstekende neus en horen alles. Verlicht ze niet met een zaklamp of telefoon.

📍 Nationaal Park Dwingelderveld

Zeer zeldzaam geverifieerd
NDFF open data, 117 waarnemingen 2016-2026 · Natuurmonumenten
Beste periode hier: Avond en nacht; jonge dassen komen in het voorjaar en de vroege zomer voor het eerst bovengronds
💡 Rekenen op een ontmoeting heeft geen zin. Zoek in plaats daarvan naar sporen langs zandwegen en bosranden aan de rand van het heidegebied: prenten met vijf tenen en nagelafdrukken, smalle wissels door gras en heide, en ondiepe kuiltjes waar dassen hun mest achterlaten. De natuurbrug over de A28 wordt aantoonbaar door dassen gebruikt en is een goede plek om prenten te bekijken. Zoek nooit zelf verblijfplaatsen op.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 119 waarnemingen 2016-2026 · nationaal-parkdemaasduinen.nl
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 Nationaal Park De Meinweg

Zeer zeldzaam geverifieerd
NDFF open data, 158 waarnemingen 2016-2026 · yumpu.com
Beste periode hier: Jaarrond, uitsluitend na zonsondergang
💡 Ga er niet van uit dat je de das zelf ziet. Het park houdt bewust paden dicht om verstoring te voorkomen, dus blijf op de open routes en zoek daar naar sporen: prenten in vochtig zand op bospaden, smalle wissels door de begroeiing en omgewoelde plekken in grasland waar dassen naar regenwormen hebben gezocht. Ga alleen bij zeer vochtig, zacht weer op sporenjacht, dan zijn prenten het duidelijkst.

📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug

Zeer zeldzaam geverifieerd
NDFF open data, 271 waarnemingen 2016-2026 · Staatsbosbeheer
Beste periode hier: Jaarrond, vooral in de late avond en de nacht
💡 De realistische manier om hier iets van de das te zien is via de camerabeelden die de dassenwerkgroep en Utrechts Landschap publiceren; die zijn een jaar lang maandelijks gedeeld. In het veld zoek je naar sporen: prenten met vijf tenen en nagelafdrukken op zandpaden, smalle wissels langs houtwallen en akkerranden, en wroetkuiltjes in weiland. Kijk ook bij faunatunnels onder wegen, die zijn juist voor dassen aangelegd.

📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg

Met geluk geverifieerd
NDFF open data, 2.362 waarnemingen 2016-2026 · Natuurmonumenten
Beste periode hier: hele jaar; vooral rond de schemering

📍 Fochteloërveen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 253 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)

Met geluk kans volgens bron
Staatsbosbeheer, beheerder van een groot deel van het heuvelland
Beste periode hier: Het hele jaar, alleen in de avondschemering
💡 Het heuvelland is het Nederlandse bolwerk van de das. Ga bij zonsondergang op ruime afstand van een bosrand of holle weg zitten, met de wind in je gezicht, en beweeg niet. Wij noemen nooit burchtlocaties.

📍 Kroondomein Het Loo

Zeldzaam kans volgens bron
Zodion (Zoogdiervereniging)
Beste periode hier: Het hele jaar, alleen in de avondschemering
💡 Dassen zijn nachtdieren en uiterst schuw. Ga bij zonsondergang op ruime afstand van een bosrand zitten, met de wind in je gezicht, en verwacht geduld. Wij noemen geen burchtlocaties.

📍 Deelerwoude

Zeer zeldzaam geverifieerd
NDFF open data, 142 waarnemingen 2016-2026 · Natuurmonumenten
Beste periode hier: Jaarrond, uitsluitend vanaf de schemering; begeleide natuursafari's vooral in augustus en september
💡 De beste route is de natuursafari van Natuurmonumenten in augustus en september; die komt op plekken buiten de gewone paden en de boswachter wijst sporen aan. Zoek zelf op zandige paden naar prenten met vijf tenen en nagelafdrukken en naar smalle wissels tussen bos en open heide. Het Deelerwoud is relatief rustig, wat de kans op sporen vergroot, maar het dier zelf blijft een nachtdier.

📍 Naardermeer

Zeer zeldzaam geverifieerd
NDFF open data, 179 waarnemingen 2016-2026 · Natuurmonumenten
Beste periode hier: Jaarrond, uitsluitend 's nachts
💡 Reken op sporen, niet op het dier. Het Naardermeer is bovendien maar beperkt toegankelijk: het water ga je alleen op met een fluisterboot van Natuurmonumenten, van half april tot half oktober. Loop de wandelroute aan de rand van het gebied en let op de drogere zandruggen en bosranden: daar vind je prenten met vijf tenen en nagelafdrukken en smalle wissels. Onderzoekers gebruiken hier fotovallen juist omdat directe waarneming zo zeldzaam is.

📍 Gelderse Poort / Millingerwaard

Zeer zeldzaam geverifieerd
NDFF open data, 223 waarnemingen 2016-2026 · Staatsbosbeheer
Beste periode hier: Jaarrond, uitsluitend vanaf de schemering; buiten perioden van hoogwater, want dan zijn de uiterwaarden afgesloten
💡 Zoek op de hogere, drogere delen en op de oeverwallen en zandige randen van de Millingerwaard, want in de uiterwaarden zelf staat regelmatig water. Let op prenten met vijf tenen in het slib en zand langs de nevengeulen en op smalle wissels door struweel. Ga in de schemering, houd afstand van de grote grazers (minstens 25 meter) en controleer vooraf of het gebied niet vanwege hoogwater is afgesloten.
NDFF open data, 348 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.
NDFF open data, 142 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 Nationaal Park Lauwersmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 13 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.
NDFF open data, 56 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 166 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 Planken Wambuis

Zeer zeldzaam kans volgens bron
Natuurmonumenten
Beste periode hier: Nacht en late schemering

📍 Leuvenumse Bossen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 180 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.
NDFF open data
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.
NDFF open data, 196 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 754 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 165 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 215 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

🗺️ Oostelijk Noord-Brabant

Zeldzaam
Beste periode: apr-okt (actiefst)
Een van de drie landelijke kerngebieden

🗺️ Utrecht en 't Gooi

Zeldzaam
Beste periode: apr-okt (actiefst)
Sterk herstel: van een handjevol dieren in 1983 naar 137 hoofdburchten in 2021

🗺️ Veluwe

Zeldzaam
Beste periode: apr-okt (actiefst)
Kerngebied, maar sterke achteruitgang: ca. 670 bewoonde hoofdburchten (1994-96) naar ca. 440 (2019-20)

🗺️ Zuid-Limburg

Zeldzaam
Beste periode: apr-okt (actiefst)
Een van de drie landelijke kerngebieden

Bij deze kwetsbare soort houden we het bewust op regioniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: April tot oktober is de das het actiefst. Hij houdt geen echte winterslaap, maar in de koudste maanden komt hij veel minder vaak boven de grond en teert hij op zijn vetreserve.

Beste tijdstip: Nacht en late schemer. Op lange zomeravonden komt hij soms nog voor het donker naar buiten, maar verreweg de meeste waarnemingen zijn ’s nachts.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.

Zo vergroot je je kans

  • Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
  • Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
  • Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
  • Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Wildcamera; nooit bij een burcht posten

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is.

Bronnen: Zoogdiervereniging, Zodion-soortpagina Das
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-07-29

Veelgestelde vragen

Waar leeft de das in Nederland?

Op de Veluwe, in Zuid-Limburg, in oostelijk Noord-Brabant en in Utrecht en het Gooi. Het zijn streken met kleinschalig landschap: oud loofbos en houtwallen om te graven, met grasland ernaast om ’s nachts wormen te zoeken.

Hoe groot is de kans dat je een das ziet?

Klein, en dat ligt niet aan de aantallen maar aan het ritme. De das is vrijwel volledig nachtactief. De meeste mensen die er een zien, zien hem in de koplampen of op een wildcamera. Sporen vinden lukt veel vaker dan het dier zelf zien.

Waarom noemen jullie geen burchtlocaties?

Omdat verstoring bij de burcht de belangrijkste bedreiging voor deze soort is. Een dassenburcht is wettelijk beschermd en kan generaties oud zijn. Wij noemen daarom alleen de regio, en posten bij een burcht raden we af.

Hoeveel dassen zijn er in Nederland?

Bij de laatste landelijke telling (2019-2020) ging het om ongeveer 440 bewoonde hoofdburchten, tegen ongeveer 670 in 1994-1996. In Utrecht en het Gooi is het aantal juist hersteld, naar 137 in 2021. Bron: Zodion, Zodion (Zoogdiervereniging).

Wanneer is het beste seizoen?

April tot oktober. Dan is de das het actiefst en zijn de nachten kort genoeg om hem nog in de schemer buiten te treffen. In de winter blijft hij vaker ondergronds, zonder dat hij een echte winterslaap houdt.

Hoe klinkt een das?

In opwinding maakt hij mekkerende, tokkende, snuivende en grommende geluiden. Rond de burcht is dat ’s avonds vaak het eerste wat je merkt. Hoger op deze pagina staat een opname.

Gegevens over voorkomen en aantallen komen uit Zodion van de Zodion (Zoogdiervereniging) en de NDFF. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.