Kustsprinkhaan
📷 Julius Rückert., CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)

Kustsprinkhaan spotten in Nederland

Chorthippus albomarginatus · Lesser Marsh Grasshopper

Makkelijk 🦗 Sprinkhaan

Waar en wanneer zie je een kustsprinkhaan in Nederland? Deze soort is makkelijk te zien, van juni tot en met oktober.

Hoe herken je een kustsprinkhaan?

Veldsprinkhaan van 13 tot 21 millimeter, zeer variabel van kleur: bruin, grijs, gelig of groen. Het beslissende kenmerk zit op het halsschild: de kiel boven aan de zijkant loopt bijna recht, terwijl die bij de bruine sprinkhaan hoekig geknikt is. Vrouwtjes hebben bovendien een witte streep langs de rand van de voorvleugel, die bij mannetjes ontbreekt.

Hoe klinkt een kustsprinkhaan?

Opname: http://bio.acousti.ca/sites/bio.acousti.ca/files/600_11_Chorthippus_albomarginatus_21r4.wav, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

Waar zie je deze soort in Nederland?

Een noordelijke soort die in Nederland vooral langs de kust en in de kustduinen voorkomt, en daarnaast in vochtige graslanden landinwaarts.

Leefgebied: Vochtige terreinen en graslanden: duinvalleien, kwelders, natte weiden, dijken en oevers. Verdraagt zilte omstandigheden beter dan de meeste andere veldsprinkhanen.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 306 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 431 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 174 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.
NDFF open data, 155 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.
NDFF open data, 131 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.
NDFF open data, 102 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Grevelingenmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 17 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 IJssel & uiterwaarden

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 101 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 IJsselmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 31 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Haringvliet & Hollands Diep

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 12 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Eemland

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 32 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Leuvenumse Bossen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 109 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 92 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.
NDFF open data, 165 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 76 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 77 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 66 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 160 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

📍 De Putten bij Camperduin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 53 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Volwassen dieren van juni tot en met oktober; daarmee begint hij vroeger dan de meeste soorten.

Beste tijdstip: De warme uren van de dag.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
  • Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
  • Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
  • Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Niets. Loop een duinvallei of dijkhelling af en let op wat er voor je uit springt.

Fotograferen

De witte streep langs de voorvleugelrand van het vrouwtje is een dankbaar detail: fotografeer strikt van opzij met een macrolens, zodat de streep en de rechte kiel op het halsschild allebei scherp zijn. Ochtenddauw houdt de dieren traag en dichtbij.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 08-08-2026; Naturalis Biodiversity Center, Insecten van Europa; NDFF Verspreidingsatlas (EIS Kenniscentrum Insecten)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik een kustsprinkhaan?

Aan de kiel boven op de zijkant van het halsschild, die bijna recht loopt. Vrouwtjes hebben bovendien een witte streep langs de rand van de voorvleugel; bij mannetjes ontbreekt die.

Wat is het verschil met de bruine sprinkhaan?

De kiel op het halsschild. Bij de bruine sprinkhaan is die hoekig geknikt en van boven af gezien enigszins X-vormig; bij de kustsprinkhaan loopt hij vrijwel recht.

Waar komt de kustsprinkhaan voor?

Vooral langs de kust en in de kustduinen, en daarnaast in vochtige graslanden landinwaarts. Het is een noordelijke soort.

Wanneer is hij volwassen?

Van juni tot en met oktober. Daarmee is hij eerder volwassen dan de meeste andere Nederlandse sprinkhanen.

Waarom heet hij kustsprinkhaan?

Omdat het zwaartepunt van zijn Nederlandse verspreiding in de kustzone ligt. Hij verdraagt zilte, vochtige omstandigheden beter dan de meeste andere veldsprinkhanen.

Hoe klinkt de kustsprinkhaan?

Een kort snorrend “prrrrrrrrsj” van ongeveer een halve seconde, dat twee tot vijf keer wordt herhaald met tussenpozen van een paar seconden. Daarna volgt een langere pauze. Vooral overdag te horen, op warme avonden tot een uur of tien. Hoger op deze pagina staat een opname.

Herkenning en levenswijze zijn ontleend aan Insecten van Europa van Naturalis Biodiversity Center; de verspreiding in Nederland aan de NDFF Verspreidingsatlas van EIS Kenniscentrum Insecten. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.