Artikelen
Soortpagina’s beantwoorden vragen van mensen die de naam van het dier al kennen. Deze artikelen zijn er voor de vraag ervoor: waar kun je in Nederland eigenlijk herten zien, wanneer trekken de kraanvogels over, en wat valt er in november te beleven.
Ze werken net als de rest van de site: elke bewering komt uit een genoemde bron, en onderaan elk artikel staat welke dat zijn en wanneer het voor het laatst is nagekeken.
23 artikelen
Wisenten zien in Zuid-Kennemerland: het Wisentenpad, het uitkijkpunt en het beste uur van de dag
Erop uit · 20 november 2026
Het Wisentenpad door het Kraansvlak is alleen van september tot maart open, dus de winter is hier het seizoen en niet de zomer. Dit artikel zet de drie plekken op een rij die kans geven op de wisentenkudde, met de afstanden die de beheerder voorschrijft, de kaart op wisenten.nl waarmee je vooraf kunt zien of de dieren in beeld zijn, de wisentenexcursies van 21 november en 12 en 19 december, en het punt dat de meeste bezoekers verrast: het park sluit bij zonsondergang, dus het avondbezoek bestaat hier niet. Verder de damhertenstand die van 788 naar 338 dieren is gegaan, het hek dat op 1 december 2025 van natuurbrug Zandpoort is gehaald, en waarom je dit gebied beter met de trein bezoekt dan met de auto.
Wild spotten op de Veluwezoom: waar je staat, wanneer je gaat en wat je ziet
Erop uit · 16 november 2026
Op de Veluwezoom lopen edelhert, ree en wild zwijn vrij rond, zonder kaartje en op loopafstand van station Rheden. In de winter zie je er meer dan in de bronst: het blad is eraf, de roedels zijn groter en de schemer valt al om half vijf. Dit artikel zet op een rij naar welke observatiepost je loopt, op welk uur, hoe groot de kans echt is, welke wintervogels je erbij krijgt, en op welke dagen de weg over de Posbank dicht is voor auto's.
Zeehonden kijken op de Waddenzee: waar, wanneer en vanaf welke boot
Erop uit · 9 november 2026
Op de Nederlandse Waddenzee gaan de twee zeehondensoorten precies de andere kant op: de grijze zeehond groeit met gemiddeld 6 procent per jaar en stond in 2026 op 8.981 getelde dieren, terwijl de gewone zeehond rond 2012 stopte met groeien en in 2024 twaalf procent minder pups liet zien. De winter is het seizoen van de grijze: tussen half november en half januari worden de witte pups geboren, die de eerste weken niet het water in kunnen. Dit artikel zegt welke tochten er vanaf Texel, Den Helder en Lauwersoog varen en wat ze op 4 november 2026 kostten, waarom kijken vanaf de kant hier veel minder oplevert dan de folders suggereren, welke regels de Erecode voor het Wad stelt, en wat je doet als er een pup alleen op het strand ligt.
Bevers in de Biesbosch: waar en wanneer je ze ziet
Erop uit · 7 november 2026
De Biesbosch is het oudste bevergebied van Nederland en sinds 2025 ook de kern van de Nederlandse visarendpopulatie: drie van de vijf bevestigde broedgevallen zaten hier. Dit artikel zet per seizoen op een rij wat er kan. Een bever zien lukt het best bij schemering van mei tot september; in de winter zijn juist de knaagsporen, glijsporen en burchten goed zichtbaar, en dat is het enige dat zonder boot kan. Met vijf wandelroutes, vijf kijkpunten, de vaartijden en tarieven uit de folder van 2026, de openingstijden en prijzen van beide bezoekerscentra, overnachten, toegankelijkheid en de twee rustperiodes die samen driekwart van het jaar beslaan. Nestlocaties van zeearend en visarend staan er niet in.
Leeft de lynx in Nederland? Wat er wel en niet is vastgesteld
Achtergrond & standpunt · 5 november 2026
Er is in Nederland nooit een lynx met zekerheid vastgesteld: geen foto, geen cameravalbeeld, geen DNA, geen dood dier. Tegelijk staat de soort officieel op de Nederlandse zoogdierenlijst als dwaalgast, is hij wettelijk beschermd, en rekent het Compendium voor de Leefomgeving hem tot de in Nederland voorkomende landzoogdieren. Dit artikel zet naast elkaar wat is vastgesteld, wat alleen is gemeld, en waar de bronnen elkaar tegenspreken. Alle drie de Nederlandse meldingen komen uit Limburg en geen ervan is bevestigd; de beste Nederlandse lynxprent is vermoedelijk van een poema. Het dichtstbijzijnde officieel bevestigde dier was in oktober 2025 een zwervend jong mannetje in het Sauerland.
Waar gaan de ganzen heen in de winter? Herkomst, route en wie hier blijft
Waar & wanneer · 3 november 2026
Voor de meeste ganzen die je hier in de winter ziet is Nederland geen tussenstop maar de bestemming: ze komen uit Arctisch Rusland, Siberie, Spitsbergen, Nova Zembla en Scandinavie en blijven tot het voorjaar. Alleen de rotgans trekt in grote aantallen door naar Zuid-Engeland en de Franse westkust en van de grauwe gans gaat een deel naar Spanje, terwijl een groeiend deel van de brandganzen helemaal niet meer wegtrekt. Dit artikel zet herkomst, route, aantallen en timing per soort op een rij, met de tegenstrijdigheden tussen de bronnen erbij.
Het Lauwersmeer in de winter: zeearenden, ganzen en de langste nachten
Erop uit · 2 november 2026
Het Lauwersmeer is in de winter een ander gebied: het riet is doorzichtig, de bomen staan kaal en er liggen duizenden ganzen op de graslanden. Dat maakt de zeearend vindbaar — er overwinteren er landelijk 90 tot 160, tegen 45 broedparen. Dit artikel geeft een plan voor één dag: welke kijkhutten, torens en uitzichtheuvels er zijn en hoe het licht daar valt, wat je per soort redelijkerwijs ziet en op welk bewijsniveau, hoe je een zeearend van een buizerd onderscheidt, waar de kiekendieven in de schemer gaan slapen, en op welke dagen Defensie de Marnewaard afsluit. Die afsluitingen vallen dit jaar midden in het beste vogelseizoen.
Edelherten in de Oostvaardersplassen: waar je ze ziet, en wanneer
Erop uit · 26 oktober 2026
In de Oostvaardersplassen staan honderden edelherten in een open, boomloos landschap. Van half oktober tot eind december is dat op zijn best: de vegetatie is laag, er lopen meer dieren dan in het voorjaar, en de wandelroute naar kijkhut De Zeearend is nog open — vanaf januari tot medio mei gaat die dicht. Dit artikel zegt waar je gaat staan aan de Lelystadse en de Almeerse kant, op welk uur, wat de excursies kosten, en hoe het staat met de rechtszaak over het beheer.
Otter of bever? Zo zie je het verschil, in het water en in de sporen
Herkennen · 23 oktober 2026
Otter en bever worden vaker verward dan welk ander Nederlands zoogdierenpaar ook, en bijna altijd omdat je te weinig ziet: een donkere kop op donker water. Dit artikel zet drie lagen naast elkaar. Het kenmerk dat altijd beslist (de staart: rond en spits bij de otter, 12 tot 16 centimeter breed en geschubd bij de bever), het gedrag dat je in de schemering wél kunt aflezen (een bever zwemt rechtdoor met alleen zijn kop boven water, een otter duikt voortdurend), en de sporen die je overdag rustig kunt bekijken. Plus de vier dieren waarmee je ze nog vaker verwart — muskusrat voorop — en wat de aantallen zeggen over de kans dat je er één van beide ziet.
Zeehonden en bruinvissen kijken in de Oosterschelde
Erop uit · 22 oktober 2026
Bij laagwater liggen de zeehonden op de zandplaten, en bij windstil weer zie je vanaf het havenhoofd van Zierikzee bruinvissen. Zo plan je een dag aan de Oosterschelde: plekken, getij, rondvaarten en prijzen, parkeren, overnachten en verantwoord kijken.
Tuinvogels voeren: wat werkt, wat niet, en wanneer je moet opletten
Waar & wanneer · 19 oktober 2026
Tuinvogels voeren mag het hele jaar door — Vogelbescherming Nederland is daar ondubbelzinnig over — maar niet alles wat in de winkel ligt is geschikt, en de plek waar je het neerlegt doet meer dan het voer zelf. Dit artikel zet op een rij wat wel en niet mag, waarom het netje van een vetbol eraf hoort, hoe je de voederplek schoonhoudt (het deel dat bijna niemand opschrijft, en het enige verweer tegen het geel), welke tuinvogels en wintergasten je per seizoen kunt verwachten, en waar het voeren ophoudt: bij zoogdieren in het veld, en bij lokken voor de foto.
Wintergasten uit het noorden: welke vogels in oktober en november binnenvallen
Waar & wanneer · 12 oktober 2026
Half oktober vallen de eerste wintergasten binnen, vaak in één nacht: kepen onder de beuken, koperwieken in de bessen, kramsvogels over het weiland. Hoeveel er komen verschilt sterk per jaar, en dat hangt niet af van het Nederlandse weer maar van de zaadoogst in Scandinavië en de taiga. Welke soorten je tussen half oktober en eind november kunt verwachten, waar je per soort moet kijken, en de vier verwisselingen die het vaakst misgaan.
Ganzen kijken in het najaar: welke soort je ziet en waar de grote groepen zitten
Waar & wanneer · 5 oktober 2026
Vanaf begin oktober komen er honderdduizenden ganzen Nederland binnen, uit Siberië en van Spitsbergen. In de winter verblijven er volgens Sovon ruim twee miljoen in ons land. Dit artikel gaat over welke soorten er wanneer aankomen, hoe je kolgans, brandgans, grauwe gans en de rietganzen uit elkaar houdt, hoe je aan het aandeel jonge vogels afleest of het broedseizoen op de toendra goed ging, waar de grootste groepen zitten, en waarom het eerste uur na zonsopkomst het hele verhaal is.
Uilen horen in het najaar: waar, wanneer en welke soort je hoort
Waar & wanneer · 28 september 2026
Uilen roepen niet in het voorjaar het hardst, maar in het najaar: achttien jaar dagelijkse waarnemingen in Limosa laten een piek zien van september tot januari, met het dal juist in mei tot juli. Dit artikel behandelt de vijf uilensoorten die je in Nederland kunt horen, hoe ze klinken, waar je gaat staan en wat een windstille avond voor het verschil maakt. En waarom 2026 een uitzonderlijk jaar is: door de muizenpiek meldden Sovon, STONE en Vogelbescherming ruim honderd broedgevallen van de velduil, tegen een normale stand van vijftien tot dertig paren.
Mastjaar in het bos: waarom een herfst vol eikels bepaalt wat je ziet
Waar & wanneer · 21 september 2026
Een mastjaar is een jaar waarin eiken en beuken massaal vrucht dragen. Op de Veluwe ging het in 2025 om naar schatting 5,4 miljoen kilo eikels en beukennootjes. Wat er nu valt, bepaalt tot ver in het volgende jaar wat je ziet: de gaai die er vijfduizend verstopt, de eekhoorn die een deel vergeet, de zwijnen die eronder woelen, en de muizenpiek die er een jaar later op volgt — met de uilen erachteraan.
Bosvogels herkennen op geluid: vijf soorten die je hoort maar niet ziet
Herkennen · 14 september 2026
Vijf bosvogels die in vrijwel elk Nederlands bos staan en die je bijna altijd eerder hoort dan ziet: winterkoning, roodborst, glanskop, boomkruiper en gaai. Per soort wat je hoort, waar hij zit, waarom je hem niet ziet en wat je moet doen om hem wél te zien — plus waarom het bos in juli zweeg en vanaf begin september weer geluid maakt.
Spreeuwenwolk zien in Nederland: waar, wanneer en waarom
Waar & wanneer · 7 september 2026
Vanaf eind september vormen spreeuwen boven hun slaapplaatsen de draaiende zwermen die spreeuwenwolken heten. Dit artikel legt uit in welke maanden de aantallen het hoogst zijn, hoe laat je er precies moet staan (reken terug vanaf zonsondergang; een zwerm duurt gemiddeld 26 minuten), en waar je moet zoeken: zeventig procent van de grote slaapplaatsen ligt in riet. Ook: hoeveel vogels er werkelijk in zo'n zwerm zitten, waarom niemand zeker weet waarom ze het doen, en hoe tienduizenden vogels tegelijk kunnen draaien zonder leider — elke spreeuw houdt er maar zeven buren op na.
Vogeltrek in september: wat er overkomt en waar je gaat staan
Waar & wanneer · 31 augustus 2026
Vogeltrek volgt het weer. Na slecht weer met opklaringen vertrekken ze massaal maar hoog; bij tegenwind komen er minder over, maar vliegen ze laag en zie je ze pas echt.
Welke specht is dit? Herken alle 6 aan roffel en roep
Herkennen · 25 augustus 2026
Welke specht is dit? Kort en hard is de grote bonte specht, lang en zacht de kleine bonte, lang en oorverdovend de zwarte. Herken alle zes aan roffel en roep.
Wanneer is de damhertenbronst — en waar zie je hem het best?
Waar & wanneer · 21 augustus 2026
De damhertenbronst valt van half oktober tot begin november, met het hoogtepunt eind oktober — een paar weken later dan die van het edelhert. Damhertbokken burlen niet maar knorren, en ze verzamelen zich op vaste bronstplaatsen die ze jaar na jaar gebruiken. Dat maakt ze voor een beginner juist makkelijker te vinden.
Wanneer trekken de kraanvogels over Nederland?
Waar & wanneer · 13 augustus 2026
Kraanvogels trekken in het najaar van half oktober tot in december over Nederland, met de piek rond eind oktober en begin november, en in het voorjaar van eind februari tot eind maart. Of ze over óns land komen hangt af van de wind: bij noordoostenwind, nachtvorst en helder weer schuift de trekbaan westwaarts. Sinds 2001 broeden ze hier ook weer; in 2025 telde Sovon 81 paren.
De zeearend in Nederland: waar hij broedt en waar je hem het best ziet
Waar & wanneer · 13 augustus 2026
De zeearend broedt sinds 2006 weer in Nederland; in 2025 telde Sovon 45 paren. De beste gebieden zijn de Oostvaardersplassen, de Biesbosch, het Lauwersmeer en de omgeving van het Zwarte Meer, en de beste periode loopt van september tot en met maart. Herken hem aan zijn kaarsrechte, stijve vleugels — een buizerd houdt ze juist in een ondiepe V.
Waar kun je in Nederland edelherten zien — en wanneer is de bronst?
Waar & wanneer · 13 augustus 2026
Edelherten leven in Nederland vooral op de Veluwe en in de Oostvaardersplassen. De bronst loopt globaal van half september tot half oktober, maar begint op de Hoge Veluwe al begin september en in de meeste andere gebieden pas rond 18 september. Ga in de laatste twee uur voor zonsondergang, check de windrichting en houd minimaal 25 meter afstand.