Gewoon spitskopje
📷 Aiwok, CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)

Gewoon spitskopje spotten in Nederland

Conocephalus dorsalis · Short-winged Conehead

Met geluk 🦗 Sprinkhaan

Waar en wanneer zie je een gewoon spitskopje in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van juli tot en met oktober.

Hoe herken je een gewoon spitskopje?

Klein spitskopje van 11 tot 18 millimeter, groen met een donkere lengteband over de rug en een spitse, kegelvormige kop. De vleugels reiken niet tot aan de achterlijfspunt. Het vrouwtje heeft een lange, duidelijk gebogen sabelvormige legboor. Bij het zuidelijk spitskopje reiken de vleugels juist tot voorbij de achterlijfspunt en is de legboor bijna recht.

Hoe klinkt een gewoon spitskopje?

Opname: Baudewijn Odé, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Waar zie je deze soort in Nederland?

Plaatselijk vrij algemeen, maar elders behoorlijk achteruitgegaan. Het zwaartepunt ligt in vochtige graslanden, veenmoerassen en de duinen.

Leefgebied: Tussen de planten in vochtige weiden, langs slootkanten, in veenmoerassen, rietruigten en vochtige duinvalleien. Klimt in zeggen, russen en riet en blijft daar meestal laag bij de grond.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 431 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 296 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Fochteloërveen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 124 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 276 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Oostvaardersplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 163 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 114 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 122 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 118 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Grevelingenmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 10 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 IJssel & uiterwaarden

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 40 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 IJsselmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 11 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Leuvenumse Bossen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 57 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 48 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 103 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.
NDFF open data, 194 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 58 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 266 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 121 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 76 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Volwassen dieren van juli tot en met oktober.

Beste tijdstip: Warme middagen; de zang is het best hoorbaar bij windstil weer.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Luister eerst: bijna alle soorten verraden zich met hun zang voordat je ze ziet.
  • Ga op een warme, windstille namiddag; in de kou en de wind zwijgen ze.
  • Loop langzaam en let op waar het geluid stopt — daar zit hij, meestal laag in de vegetatie.
  • Een batdetector maakt de soorten hoorbaar die voor het menselijk oor te hoog zingen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Een bat-detector of gewoon scherpe oren, plus laarzen. De zang zit hoog in het spectrum en veel mensen horen hem slecht.

Fotograferen

Zoek langs een slootkant en kijk op de bovenste helft van zeggen en russen. Fotografeer met een macrolens vanaf de zijkant, zodat de donkere rugband en de spitse kop allebei uitkomen. Blijf op het pad: de vegetatie waarin hij leeft is kwetsbaar voor betreding.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 08-08-2026; Naturalis Biodiversity Center, Insecten van Europa; NDFF Verspreidingsatlas (EIS Kenniscentrum Insecten)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik een gewoon spitskopje?

Aan de spitse, kegelvormige kop, het groene lichaam met een donkere lengteband over de rug, en de vleugels die niet tot aan de achterlijfspunt reiken.

Hoe klinkt het gewoon spitskopje?

Zacht en snorrend, met twee thema’s die elkaar regelmatig afwisselen: een hoge zoemtoon van ongeveer twee seconden en een even lang, dieper en wat stotterend wijsje.

Wat is het verschil met het zuidelijk spitskopje?

Bij het zuidelijk spitskopje reiken de vleugels tot voorbij de achterlijfspunt en is de legboor van het vrouwtje bijna recht. Bij het gewoon spitskopje zijn de vleugels korter en is de legboor duidelijk gebogen.

Waar leeft het gewoon spitskopje?

In vochtige weiden, langs slootkanten, in veenmoerassen en in vochtige duinvalleien, klimmend tussen zeggen, russen en riet.

Gaat het goed met deze soort?

Plaatselijk is hij vrij algemeen, maar op veel plekken is hij behoorlijk achteruitgegaan. Ontwatering en intensiever graslandbeheer zijn de belangrijkste oorzaken.

Herkenning en levenswijze zijn ontleend aan Insecten van Europa van Naturalis Biodiversity Center; de verspreiding in Nederland aan de NDFF Verspreidingsatlas van EIS Kenniscentrum Insecten. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.