Nonnetje spotten in Nederland
Met geluk 🦅 Vogel
Waar en wanneer zie je een nonnetje in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van november tot en met april.
Hoe herken je een nonnetje?
Lengte 38 tot 44 cm, spanwijdte 55 tot 69 cm. Kleine zaagbek; man spierwit met fijne zwarte lijnen en een zwart oogmasker, vrouw grijs met een roodbruine kop en witte keel.
Waarmee kun je een nonnetje verwarren?
Lijkt op: Brilduiker
- Brilduiker: Het mannetje nonnetje is overwegend wit met fijne zwarte lijnen; de brilduiker heeft een donkere driehoekige kop met een ronde witte vlek voor het oog.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Grote zoete wateren, vooral Markermeer en IJsselmeer.
📍 Nationaal Park De Biesbosch
Met geluk kans volgens bron📍 Oostvaardersplassen
aanwezigheid gemeld📍 Amsterdamse Waterleidingduinen
Met geluk kans volgens bron📍 Nationaal Park Lauwersmeer
aanwezigheid gemeld📍 Naardermeer
Met geluk kans volgens bron📍 Onlanden / Leekstermeer
Met geluk kans volgens bron📍 Gelderse Poort / Millingerwaard
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Alde Feanen
aanwezigheid gemeld📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Dwingelderveld
aanwezigheid gemeld📍 Marker Wadden
Met geluk kans volgens bron📍 Nationaal Park Oosterschelde
aanwezigheid gemeld📍 De Blauwe Kamer
aanwezigheid gemeld📍 Oostelijke Vechtplassen
aanwezigheid gemeld📍 Noordhollands Duinreservaat
aanwezigheid gemeld📍 Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder
aanwezigheid gemeld📍 Ilperveld
aanwezigheid gemeld📍 Zuidlaardermeergebied en Hunzedal
aanwezigheid gemeld📍 Meijendel & Berkheide
aanwezigheid gemeld📍 Voornes Duin
aanwezigheid gemeld📍 Kampina & Oisterwijkse Vennen
aanwezigheid gemeld📍 Strabrechtse Heide & Beuven
aanwezigheid gemeld📍 Schoorlse Duinen
aanwezigheid gemeld📍 Haringvlietsluizen
aanwezigheid gemeld📍 Vismigratierivier Afsluitdijk
aanwezigheid gemeld📍 De Putten bij Camperduin
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: nov-apr, piek dec-mrt.
Beste tijdstip: Overdag.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
- Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
- Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
- Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Telescoop
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Waar zie je het nonnetje?
Op grote zoete wateren, met het Markermeer en het IJsselmeer als de belangrijkste gebieden. Verder op ijsvrije rivieren, baaien en diepe plassen. Hij blijft meestal ver uit de kant, dus een telescoop maakt het verschil tussen een wit stipje en een echte waarneming.
Wanneer heb je de meeste kans?
Van november tot april, met de hoogste aantallen van december tot maart. Hoeveel er komen hangt sterk af van het weer in Noord-Europa: bij strenge vorst daar schuiven de vogels naar ons op. Momenteel gaat het om maximaal 1.800 tot 5.200 vogels.
Hoe herken je hem?
Het mannetje is onmiskenbaar: spierwit met fijne zwarte lijnen, een zwart masker rond het oog en een zwarte streep achter op de kuif. Op het water lijkt het van een afstand een wit vlekje tussen de donkere eenden. Het vrouwtje — bijgenaamd “roodkopje” — is grijs met een roodbruine kop en een scherp afgetekende witte keel. Hij is 38 tot 44 centimeter, dus klein voor een zaagbek.
Hoe jaagt hij?
Duikend, en vaak gezamenlijk. Een groep nonnetjes duikt regelmatig in één keer onder en komt na twaalf à dertien seconden weer boven — dat synchrone verdwijnen en opduiken is een van de leukste dingen om aan een winters meer te zien. Ze jagen op visjes van drie tot zes centimeter: spiering, baars en blankvoorn, plus kreeftachtigen en waterinsecten.
Waar broedt hij, en hoe gaat het met de soort?
In Lapland en de Russische bossen tot in Siberië, met Finland als bolwerk. Hij nestelt in boomholtes, vaak oude nestholtes van de zwarte specht — een zaagbek die dus letterlijk afhankelijk is van een specht. In Nederland gaat het slecht: in de jaren zeventig werden er nog meer dan 23.000 geteld, nu een fractie daarvan. Zachtere winters spelen daarbij een rol, want de vogels blijven noordelijker hangen.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF, van Vogelbescherming Nederland en van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.