Gekraagde roodstaart
📷 NTNU, CC BY 2.0 (Wikimedia Commons)

Gekraagde roodstaart spotten in Nederland

Phoenicurus phoenicurus · Common Redstart

Met geluk 🦅 Vogel

Waar en wanneer zie je een gekraagde roodstaart in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, van maart tot en met oktober.

Hoe herken je een gekraagde roodstaart?

Slank vogeltje van 13 tot 14,5 centimeter met een roestrode staart die voortdurend trilt. Het mannetje heeft een oranjerode borst, een gitzwarte keel, een wit voorhoofd en een blauwgrijze kruin; het vrouwtje is grijsbruin met een beige onderzijde, maar heeft dezelfde rode staart.

Spanwijdte: 22 cm indicatie volgens Wikidata; verschilt per individu, geslacht en ondersoort · vergelijk alle vogels

Hoe klinkt een gekraagde roodstaart?

Opname: MVmath20, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Waar zie je deze soort in Nederland?

Vooral op de zandgronden van Veluwe, Utrechtse Heuvelrug, Drenthe en Brabant, in oude bossen en op landgoederen; ook in hoogstamboomgaarden.

Leefgebied: Oude, parkachtige loofbossen met weinig ondergroei, open plekken en holle bomen; ook hoogstamboomgaarden en erven met oude bomen.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 3.757 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Oostvaardersplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 3.648 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 2.400 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

Met geluk kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids Biesbosch
Beste periode hier: April tot en met augustus
NDFF open data, 2.000 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Nationaal Park De Meinweg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.467 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 1.422 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 927 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 816 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

Grote kans in seizoen kans volgens bron
Natuurmonumenten, de beheerder van het gebied
Beste periode hier: April tot en met augustus
💡 Zoek in oud, open loofbos met dood hout. Het mannetje zingt vanaf een tak halverwege de boom en laat daarbij de roestrode staart onophoudelijk trillen.

📍 Nationaal Park De Maasduinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 704 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 643 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 637 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Fochteloërveen

Met geluk kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids Fochteloërveen
Beste periode hier: April tot en met augustus

📍 Onlanden / Leekstermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 349 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 338 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 279 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 234 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 172 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Naardermeer

Met geluk kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids
Beste periode hier: April tot en met augustus
💡 Zoek in het struweel langs de randen, niet op het open water.

📍 Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug

Met geluk kans volgens bron
Utrechts Landschap
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 3.738 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 7.510 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.
NDFF open data, 5.150 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.923 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.978 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.190 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 756 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

📍 De Putten bij Camperduin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 177 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Eind mrt t/m okt; zang van april tot juni.

Beste tijdstip: Vroege ochtend.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
  • Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
  • Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
  • Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker

Fotograferen

Zoek een oude boom met een holte waar een paar in- en uitvliegt en werk vanaf afstand met een lange lens; hun vaste aanvliegroute levert voorspelbare momenten op. Blijf ruim weg van de holte zelf

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 31-07-2026; Vogelbescherming Nederland; Sovon Vogelonderzoek Nederland
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een gekraagde roodstaart en een zwarte roodstaart?

Het lichaam, want de staart is bij allebei roestrood. Het mannetje van de gekraagde roodstaart is kleurig: oranjerode borst, gitzwarte keel, wit voorhoofd en een blauwgrijze kruin. Het mannetje van de zwarte roodstaart is juist egaal roetzwart tot donkergrijs, zonder wit voorhoofd en zonder oranje borst. Het leefgebied helpt minstens zo goed: de gekraagde roodstaart zit in oude bossen, landgoederen en hoogstamboomgaarden, de zwarte roodstaart juist in bebouwing — bedrijventerreinen, daken, spoorwegemplacementen.

Hoe herken je een gekraagde roodstaart?

Aan de trillende staart. Beide roodstaarten laten hun roestrode staart voortdurend snel trillen, en die beweging is op afstand vaak het eerste wat je opvalt, ook bij het onopvallende grijsbruine vrouwtje. Zie je het mannetje goed, dan zijn het witte voorhoofd en de zwarte keel doorslaggevend. Hij jaagt als een vliegenvanger vanaf een tak of vanaf de grond en keert steeds naar dezelfde uitkijkpost terug.

Waar vind je gekraagde roodstaarten?

In oude, open loofbossen met weinig ondergroei, op landgoederen, in hoogstamboomgaarden en op erven met oude bomen — vooral op de zandgronden van de Veluwe, de Utrechtse Heuvelrug, Drenthe en Brabant. Hij broedt in holtes: spechtengaten, natuurlijke holten en nestkasten. De combinatie van holle bomen én open, kortbegroeide grond om op te jagen is bepalend; dichtgegroeid bos met veel struiklaag is ongeschikt.

Wanneer is de gekraagde roodstaart hier?

Van eind maart tot in oktober, met de zang van april tot juni. Hij overwintert in de Sahel, de zone net onder de Sahara. Dat gebied is meteen de verklaring voor de grote klap die de soort in de jaren zeventig en tachtig kreeg: langdurige droogte in de Sahel liet de stand in heel West-Europa instorten. Sindsdien is het aantal gestabiliseerd, maar het oude niveau is nooit teruggekomen.

Hangt de gekraagde roodstaart een nestkast op prijs?

Ja, en dat is een van de weinige praktische dingen die je voor deze soort kunt doen. Hij broedt van nature in holtes en accepteert nestkasten goed, mits ze op de juiste plek hangen: in open, oud loofbos of een boomgaard, op twee tot vier meter hoogte, met kort begroeide grond eronder waar hij kan jagen. Een kast in een dichtbegroeide tuin blijft leeg — het gaat hem niet om de holte alleen maar om het jachtterrein eromheen.

Hoe klinkt een gekraagde roodstaart?

Een gevarieerde zang met een kenmerkend begin: steeds dezelfde inzet, waarna het liedje alle kanten op kan gaan. Hoger op deze pagina staat een opname.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF, van Vogelbescherming Nederland en van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.