Ingekorven vleermuis spotten in Nederland
Zeldzaam 🦇 Zoogdier (vleermuis) Kwetsbare soort · R2
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een ingekorven vleermuis in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van april tot en met oktober.
Hoe herken je een ingekorven vleermuis?
Middelgrote vleermuis met een rossige rugvacht bij volwassen dieren; jongere dieren zijn meer bruingrijs, de buik is geliggrijs. Beslissend zijn de grote, brede oren waarvan de rand halverwege een scherpe bocht naar binnen maakt — de inkeping waaraan de soort zijn naam dankt. Kop-romp 41 tot 53 millimeter, 6 tot 15 gram, spanwijdte 22 tot 24,5 centimeter, onderarm 36 tot 41 millimeter.
Welk spoor laat een ingekorven vleermuis achter?
Keutels: diameter ongeveer 2,5 mm, lengte 5 tot 13 mm. Dit is in de praktijk het enige spoor dat een vleermuis achterlaat, en op soort te brengen zijn ze niet: Zodion noemt vleermuiskeutels zeer moeilijk op naam te brengen. Omdat vleermuizen uitsluitend insecten eten, bestaan de keutels geheel uit insectenresten en niet uit plantenmateriaal, en daaraan onderscheid je ze van muizenkeutels van hetzelfde formaat. Wie wil weten welke soort er vliegt, komt verder met geluid dan met sporen.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Vrijwel beperkt tot Midden- en Zuid-Limburg en aangrenzend Noord-Brabant.
📍 Nationaal Park Zuid-Limburg (i.o.)
aanwezigheid gemeld📍 Sint-Pietersberg / Zuid-Limburg
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: April tot oktober actief; de winter brengt hij ondergronds door in de Limburgse groeven.
Beste tijdstip: Avond en nacht; hij jaagt ook binnen in stallen.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
- Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
- Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
- Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Batdetector. Vraag bij een veehouder toestemming voordat je een stal betreedt — daar jaagt hij namelijk.
Fotograferen
Deze soort jaagt binnen in veestallen, op de vliegen rond het vee. Dat is een van de weinige plekken waar je een vleermuis van dichtbij kunt zien jagen — maar altijd met toestemming van de boer, en zonder flits.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen verblijfplaatsen zoals burchten, holen of winterverblijven, en geen foto's waarop zo'n plek herkenbaar is.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Waar dankt de ingekorven vleermuis zijn naam aan?
Aan zijn oren. De grote, brede oren maken halverwege de buitenrand een scherpe bocht naar binnen — een duidelijke inkeping die geen andere Nederlandse vleermuis zo heeft. Verder is de rugvacht van volwassen dieren rossig, jongere dieren zijn meer bruingrijs en de buik is geliggrijs. Kop-romp 41 tot 53 millimeter en 6 tot 15 gram.
Waarom jaagt hij in koeienstallen?
Omdat daar vliegen zitten. De ingekorven vleermuis heeft een uitgesproken voorkeur voor veestallen, waar hij jaagt op vliegen en andere insecten rond het vee. Zijn jachttechniek past daarbij: hij vangt prooien die op bladeren of muren zitten, met langzame, korte aanvluchten. Soms hangt hij aan een tak of plafond en kijkt uit naar vliegende insecten. Voor een veehouder is een kolonie in de stal dus vooral nuttig.
Waar leeft hij nog meer?
In kleinschalige, structuurrijke loofboslandschappen. Hij vliegt via vaste routes langs lijnvormige structuren als bomenrijen en heggen — verdwijnt zo’n heg, dan raakt de verbinding tussen verblijf en jachtgebied verbroken. In Nederland is hij vrijwel beperkt tot Midden- en Zuid-Limburg en aangrenzend Noord-Brabant.
Waar overwintert hij?
In de grotten, groeven en mergelgroeven van Zuid-Limburg. In 2020 werden daar ongeveer 1500 overwinterende ingekorven vleermuizen geteld. In de zomer zitten de kraamkolonies juist op warme zolders van kerken en kloosters in Midden-Limburg, waar de temperatuur tussen 20 en 30 graden ligt. Die combinatie — warme zolders in de zomer, koele groeven in de winter — maakt hem afhankelijk van twee heel verschillende typen gebouw.
Waarom noemen jullie geen verblijfplaatsen?
Omdat de NDFF de verblijfplaatsen van deze soort vervaagt tot 5 bij 5 kilometer, met bescherming en verstoring als redenen. Bij een soort die op kerkzolders en in mergelgroeven zit, is een gepubliceerde locatie meteen een adres — en verstoring van een kraamkolonie of een overwinterende groep kan honderden dieren kosten. De regio noemen wij wel: Midden- en Zuid-Limburg en aangrenzend Noord-Brabant.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van Zodion, de Zodion (Zoogdiervereniging). Deze soort staat op de NDFF Lijst Kwetsbare Soorten voor verblijfplaatsen; daarom noemen wij nooit de locatie van een kraam-, paar- of winterverblijf. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.