Marmergrondel
📷 Yuriy Kvach, CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)

Marmergrondel spotten in Nederland

Proterorhinus semilunaris · Tubenose goby

Met geluk 🐟 Vis

Waar en wanneer zie je een marmergrondel in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, het hele jaar door.

Hoe herken je een marmergrondel?

Kleine bodemvis tot ongeveer 8 centimeter, marmerbruin gevlekt. Twee kenmerken: buisvormig uitstekende neusgaten die als kleine buisjes boven de bovenlip uitsteken, en — net als bij alle grondels — buikvinnen die tot één zuignapje zijn vergroeid. De staartbasis draagt een donker vlekje met lichte randjes.

Waar zie je deze soort in Nederland?

De grote rivieren en aangrenzende wateren; sinds het begin van deze eeuw aanwezig en verder uitbreidend.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

📍 Naardermeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 106 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 205 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.
NDFF open data, 159 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.
NDFF open data, 169 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 Grevelingenmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 18 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 IJssel & uiterwaarden

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 133 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 Grensmaas

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 14 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 IJsselmeer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 25 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 Haringvliet & Hollands Diep

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 19 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar.
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Het hele jaar.

Beste tijdstip: Overdag, bij helder water.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Zoek helder, ondiep water en kijk vanaf een brug, steiger of hoge oever.
  • Een polariserende zonnebril haalt de weerspiegeling weg en laat zien wat eronder zwemt.
  • Blijf laag en beweeg langzaam: beweging boven het water zien vissen uitstekend.
  • Vroeg in de ochtend is het water het rustigst en het zicht het best.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Waterkijker of onderwatercamera; met een polarisatiebril alleen zie je hem zelden

Fotograferen

De buisvormige neusgaten zijn het determinatiekenmerk en die zie je alleen frontaal en van dichtbij — reken op een macro-opname onder water of van een tijdelijk gevangen dier dat je meteen terugzet

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 31-07-2026; RAVON
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een marmergrondel?

Aan de neusgaten. Die steken als twee kleine buisjes boven de bovenlip uit — een kenmerk dat geen andere grondel bij ons heeft en waar de Nederlandse en Engelse naam allebei naar verwijzen. Verder is hij klein, tot ongeveer acht centimeter, marmerbruin gevlekt, en heeft hij net als alle grondels buikvinnen die tot één zuignapje zijn vergroeid. Op de staartbasis zit een donker vlekje met lichte randen.

Wat is het verschil met de zwartbekgrondel?

Formaat en kenmerk. De zwartbekgrondel wordt tot twintig centimeter en heeft een duidelijke zwarte vlek achter op de eerste rugvin; de marmergrondel blijft rond de acht centimeter en heeft die buisvormige neusgaten. De zwartbekgrondel zit bovendien graag op stromingsrijke stortstenen oevers, terwijl de marmergrondel wat rustiger, meer begroeide plekken opzoekt.

Waar komt hij vandaan?

Uit het Zwarte Zee- en Donaugebied. Net als de zwartbekgrondel is hij via de scheepvaart en de verbinding tussen Donau, Main en Rijn in West-Europa terechtgekomen, en sinds het begin van deze eeuw zit hij in onze grote rivieren. Hij breidt zich nog steeds uit, al gaat dat langzamer dan bij zijn grotere neef.

Waar kun je hem zien?

In de grote rivieren en aangrenzende wateren, op beschutte plekken tussen stenen, waterplanten en dood hout. Kijk op een zonnige dag met helder water langs een oever met structuur. Omdat hij klein is en zich tussen de begroeiing houdt, werkt een waterkijker of onderwatercamera veel beter dan kijken vanaf de kant.

Verdringt hij onze eigen vissen?

De grondelexoten samen zetten inheemse bodemvissen als de rivierdonderpad onder druk, doordat ze dezelfde schuilplaatsen tussen stenen gebruiken en agressief zijn in het verdedigen daarvan. De marmergrondel is daarin minder dominant dan de zwartbekgrondel, mede doordat hij kleiner blijft en minder talrijk is. Tegelijk vormen deze grondels inmiddels een belangrijke voedselbron voor snoekbaars, baars en aalscholver.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van RAVON, kenniscentrum voor reptielen, amfibieën en vissen. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.