Sleedoornpage in Nederland
📷 Ermell, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Sleedoornpage spotten in Nederland

Thecla betulae · Brown Hairstreak

Zeldzaam 🦋 Vlinder

Waar en wanneer zie je een sleedoornpage in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van juli tot en met september.

Hoe herken je een sleedoornpage?

Voorvleugellengte ongeveer 17 millimeter. De bovenkant is donkerbruin; het vrouwtje heeft een grote, opvallende niervormige oranje vlek op de voorvleugel. De onderkant is lichtbruin tot oranje met een oranje band over de achtervleugel, en aan de achtervleugel zit een vrij groot, opvallend staartje.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Zuidwest-Drenthe en Noordwest-Overijssel, langs de Veluwerand tot Zevenaar, de regio Utrecht, Noord-Brabant bij Cuijk en Zuid-Limburg. Buiten Zuid-Limburg ligt het leefgebied vrijwel altijd op de overgang van zandgrond naar rijkere grond.

Leefgebied: Sleedoornstruwelen, houtwallen en bosranden, tegenwoordig ook tuinen en parken in stedelijk gebied. De sleedoorn moet regelmatig gesnoeid of begraasd worden, want de vlinder heeft jong hout nodig.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 1.134 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.
NDFF open data, 1.091 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.
NDFF open data, 106 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.

📍 Kroondomein Het Loo

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 326 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.
NDFF open data, 461 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.500 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.
NDFF open data, 1.335 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.

📍 Nationaal Park Veluwezoom

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 1.193 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.
NDFF open data, 719 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Eind juli tot eind september, in één generatie. In de winter en het vroege voorjaar zoek je niet de vlinder maar de eitjes.

Beste tijdstip: Late ochtend bij twintig tot vijfentwintig graden.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker om de boomkruinen af te speuren. Voor het eitjes zoeken heb je alleen goede ogen nodig, eventueel een loep.

Fotograferen

De vlinder komt zelden laag. Het vrouwtje dat nectar zoekt op guldenroede of koninginnenkruid is vrijwel het enige moment dat je hem binnen bereik hebt.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 07-08-2026; De Vlinderstichting
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een sleedoornpage?

Aan het staartje en de oranje vlek. Het is een kleine vlinder met een voorvleugellengte van ongeveer 17 millimeter, van boven donkerbruin, met aan elke achtervleugel een vrij groot en opvallend staartje. Het vrouwtje heeft bovendien een grote niervormige oranje vlek op de voorvleugel; het mannetje mist die. De onderkant is lichtbruin tot oranje met een oranje band over de achtervleugel — en die onderkant zie je meestal, want de vlinder zit vrijwel altijd met gesloten vleugels.

Waarom zie je de vlinder zelf zo zelden?

Omdat hij bijna niet naar beneden komt. De mannetjes verzamelen zich in de kruin van een vrijstaande boom, de zogenoemde ontmoetingsboom, en maken daar korte, dwarrelende vluchten. Ze voeden zich vooral met honingdauw, dus ze hebben geen reden om naar bloemen te komen. De vrouwtjes komen enkele tot wel tien dagen later uit dan de mannetjes, vliegen naar zo’n boom, en na de paring bovenin de kruin gaan ze pas laag zoeken naar sleedoorn om af te zetten. De paring gebeurt zonder baltsvlucht, hoog in de boom, uit het zicht.

Hoe vind je de eitjes van de sleedoornpage in de winter?

Dat is de betrouwbaarste manier om deze soort vast te stellen. De eitjes zijn wit, plat en voorzien van een ribbelpatroon — ze lijken op een piepklein golfballetje. Je vindt ze op de grens van oud en jong hout, in de oksels van sleedoorntakken, vrijwel altijd aan de zonnige zuidkant van de struik. Zonder blad zijn ze goed te zien. Het vrouwtje zet er per plek meestal maar één af, soms twee of drie, en gemiddeld vijf per dag verspreid over een groot gebied — dus je zoekt naar losse eitjes, niet naar groepjes.

Wanneer vliegt de sleedoornpage?

Van eind juli tot eind september, in één generatie. De piek ligt in augustus. Hij is gevoelig voor temperatuur: onder de twintig graden gebeurt er weinig, boven de dertig graden gaan de vlinders juist rusten. Een zonnige ochtend van rond de vijfentwintig graden is het beste moment om een ontmoetingsboom af te speuren.

Wat kun je doen om de sleedoornpage te helpen?

Sleedoorn met beleid snoeien. De eitjes zitten op jong hout van één tot twee jaar oud, dus een struweel dat elk jaar in zijn geheel wordt geklepeld verliest zijn hele legsel. Snoei gefaseerd, steeds een deel, en laat de zonnige zuidranden staan. In tuinen en parken geldt hetzelfde: de soort zit daar inmiddels ook, en een winterse snoeibeurt van alle sleedoorn tegelijk is een van de grootste bedreigingen.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.