Venwitsnuitlibel
📷 Loz (L. B. Tettenborn), CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)

Venwitsnuitlibel spotten in Nederland

Leucorrhinia dubia · White-faced Darter

Zeldzaam 🪰 Libel

Waar en wanneer zie je een venwitsnuitlibel in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van april tot en met augustus.

Hoe herken je een venwitsnuitlibel?

De kleinste witsnuitlibel, 31 tot 36 millimeter, tenger gebouwd met een dun achterlijf. Zoals alle witsnuitlibellen heeft hij een opvallend spierwit gezicht. Het achterlijf is zwart met lichte vlekken — rood bij het mannetje, geel bij het vrouwtje. Kenmerkend is de tweekleurige voorrand van de vleugel: zwart aan de basis, geel naar de punt toe.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Vooral de oostelijke helft van het land op de zandgronden, in bosrijke omgeving met vennen en hoogveen; zeldzaam in de duinen.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

📍 Deelerwoude

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 706 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.

📍 Fochteloërveen

Zeldzaam kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids Fochteloërveen
Beste periode hier: Mei tot en met juli
NDFF open data, 201 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.
NDFF open data, 668 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.
NDFF open data, 111 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.
NDFF open data, 265 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.
NDFF open data, 756 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.

📍 Planken Wambuis

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 681 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.
NDFF open data, 163 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 569 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Eind apr t/m aug, met de piek van half mei tot half jul.

Beste tijdstip: Warme uren midden op de dag.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Macrolens of verrekijker met korte scherpstelafstand

Fotograferen

Mannetjes bezetten kleine territoria bij de vegetatie en keren steeds terug naar dezelfde uitkijkpost — kies er één en wacht. Het witte gezicht komt het best uit bij een frontale opname met zacht licht

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 31-07-2026; De Vlinderstichting
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07

Veelgestelde vragen

Wat is een witsnuitlibel?

Een groep van kleine tot middelgrote libellen met één onmiskenbaar gemeenschappelijk kenmerk: een spierwit gezicht, dat feloplicht tegen het verder zwarte lichaam. Nederland heeft er vijf, en ze zijn allemaal zeldzaam en gebonden aan schoon, voedselarm water — vier ervan staan op de Rode Lijst. Zie je een kleine zwarte libel met rode of gele vlekken op het achterlijf en een wit gezicht, dan weet je meteen in welke groep je zit; daarna is het uitzoeken welke van de vijf.

Hoe herken je een venwitsnuitlibel?

Aan het formaat en de vleugelvoorrand. Dit is de kleinste en tengerste witsnuitlibel, 31 tot 36 millimeter, met een opvallend dun achterlijf. Het beste kenmerk is de voorrand van de vleugel: die is tweekleurig — zwart bij de basis en geel richting de punt. De vlekken op het achterlijf zijn klein: rood bij het mannetje, geel bij het vrouwtje, en ze worden donkerder naarmate het dier ouder wordt.

Wat is het verschil met de noordse witsnuitlibel?

De noordse witsnuitlibel is forser gebouwd en heeft grotere vlekken op het achterlijf. Het beslissende kenmerk zit weer in de vleugel: bij de noordse witsnuitlibel is de voorrand egaal van kleur, terwijl die bij de venwitsnuitlibel tweekleurig is. En kijk naar het vleugelmerk van het mannetje: roodbruin bij de noordse witsnuitlibel, zwart bij de venwitsnuitlibel.

Waarom is de venwitsnuitlibel bedreigd?

Omdat hij volledig afhankelijk is van zure, veenmosrijke vennen — het vrouwtje zet haar eitjes rechtstreeks in het veenmos af. Verdroging, vermesting en het dichtgroeien van vennen maken die plekken ongeschikt, en dan verdwijnt de soort er in enkele jaren. Hij staat daarom als Bedreigd op de Rode Lijst. Waar vennen worden hersteld en het veenmos terugkomt, kan hij zich wel weer vestigen.

Waar en wanneer moet je zoeken?

Van eind april tot in augustus, met de beste kans van half mei tot half juli, op zure vennen en hoogveen in bosrijke omgeving — vooral op de zandgronden in de oostelijke helft van het land. Zoek niet alleen aan het water: jonge dieren trekken weg naar beschutte plekken in bos en op de heide om daar op te warmen, en keren pas later terug om een territorium te bezetten.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.