Het Wisentenpad door het Kraansvlak is alleen van september tot maart open, dus de winter is hier het seizoen en niet de zomer. Dit artikel zet de drie plekken op een rij die kans geven op de wisentenkudde, met de afstanden die de beheerder voorschrijft, de kaart op wisenten.nl waarmee je vooraf kunt zien of de dieren in beeld zijn, de wisentenexcursies van 21 november en 12 en 19 december, en het punt dat de meeste bezoekers verrast: het park sluit bij zonsondergang, dus het avondbezoek bestaat hier niet. Verder de damhertenstand die van 788 naar 338 dieren is gegaan, het hek dat op 1 december 2025 van natuurbrug Zandpoort is gehaald, en waarom je dit gebied beter met de trein bezoekt dan met de auto.
Wisenten zien in Zuid-Kennemerland kan van september tot maart, en dat is precies omgekeerd aan wat je zou verwachten. De gele route door het Kraansvlak — het enige pad dat door het leefgebied van de kudde loopt — is in de zomer dicht en in de winter open. Je staat dus juist nu in het gebied waar Nederlands eerste wisentenkudde sinds 2007 loopt, in een duinlandschap waar het blad eraf is en je honderden meters ver kijkt. Dit artikel zet op één plek wat je nodig hebt: welke drie plekken kans geven, welke afstand de beheerder voorschrijft, waarom je hier ’s ochtends moet zijn en niet in de schemer, en wat er sinds vorig jaar is veranderd aan de damhertenstand en aan de natuurbrug naar de Waterleidingduinen.
Wat je ziet, en waarom de winter hier het seizoen is
Het Nationaal Park Zuid-Kennemerland is een duingebied van ongeveer 3.800 hectare tussen IJmuiden en Zandvoort, met 91 kilometer wandelpad en twintig ingangen. Er is geen entree en je hebt geen duinkaart nodig; PWN schrijft het zo op de gebiedspagina: “Voor een bezoek aan het Nationaal Park Zuid-Kennemerland heb je geen duinkaart nodig.” Je betaalt alleen voor de parkeerplaats.
Dat maakt dit het goedkoopste grote wildgebied van de Randstad. En het is het enige in Nederland waar je wisenten kunt zien in een landschap dat geen bos is maar open duin: stuifzand, duindoorn, lage graslanden en een paar duinmeren.
Waarom de winter? Drie redenen, en ze gelden alle drie aantoonbaar voor dit gebied:
- De gele route is alleen in de winter open. Het Wisentenpad, de enige openbare route door het leefgebied van de kudde, is volgens de parkpagina “geopend van september tot maart” en is “vanwege het broedseizoen” van maart tot september gesloten. Op 28 augustus 2026 meldde PWN: “Vanaf 1 september is het Wisentenpad weer geopend voor publiek.”
- Het zicht is beter. Duindoorn en meidoorn staan kaal. In een landschap met duinruggen betekent dat dat je vanaf een top over een vallei heen kunt kijken in plaats van ertegenaan.
- Je hoeft niet vroeg op om vroeg te zijn. Het park gaat open bij zonsopkomst. In december is dat rond half negen. Het eerste licht — het beste uur voor grote grazers — valt in de winter op een tijdstip waarop je gewoon de trein kunt pakken.
Wisenten zien in Zuid-Kennemerland: de drie plekken die kans geven
De wisenten leven uitsluitend in het Kraansvlak, een afgesloten deel van het park van 330 hectare. PWN is daar helder over: het Kraansvlak “is altijd afgesloten geweest voor publiek”. Je kunt er dus niet vrij struinen. Er zijn precies drie manieren om de kudde te zien, en ze verschillen sterk in kans en moeite.
1. Het Wisentenpad (de gele route)
Een route van ongeveer drie kilometer die begint bij het Duinpieperpad en door een deel van het leefgebied loopt. Dit is de enige plek waar je in het gebied van de kudde zelf staat. Tegelijk is het geen garantie: 330 hectare duin is groot genoeg voor een kudde om ver uit de buurt te zijn.
2. Het Wisent-uitkijkpunt
Een uitkijkpunt aan de oostrand van het Kraansvlak, bij het grootste duinmeer van het gebied. PWN schrijft dat dit uitkijkpunt ligt “bij een belangrijke drinkplaats van de wisenten en andere dieren”. De parkpagina schrijft erbij: “Op warme zomerdagen wordt deze plek druk bezocht door de wisenten.” Dat is een zomerzin, en die mag je in november niet omdraaien naar een winterverwachting. Wat het punt in de winter oplevert is onzeker; het staat hieronder bij Wat we niet zeker weten. Het voordeel is dat het uitkijkpunt het hele jaar bereikbaar is, ook als het pad dicht is.
3. Het fietspad langs het Kraansvlak
Via het Duinpieperpad en het Visscherspad loopt een fietspad langs het gebied. Je kijkt er van buiten over het raster. Dat is de minst romantische en de meest betrouwbare optie, omdat je in een half uur een flink stuk rand afwerkt in plaats van op één punt te wachten. Een telescoop of een verrekijker van acht of tien keer is hier het verschil tussen “iets bruins” en een dier.
De drie opties zijn goed te combineren tot één ochtend: het pad eerst, als de dieren nog actief zijn, dan het uitkijkpunt, dan op de fiets of te voet langs de rand terug.
Kijk vooraf op de kaart van wisenten.nl waar ze zijn
Een deel van de kudde draagt een zender. Op de pagina Waar zijn ze? van wisenten.nl, de site van het Wisentproject Kraansvlak, staan de meest recente GPS-posities op een kaart. Dat is de enige manier om vóór vertrek iets te weten over waar de dieren uithangen, en het scheelt je een ochtend tegen een leeg duin aankijken.
Eén ding moet je weten voor je die kaart leest, anders trek je de verkeerde conclusie. Het project toont bewust niet alles: “Dit betekent dat als de dieren in de kern van het gebied zijn, geen posities worden getoond op de kaart.” Posities verschijnen alleen wanneer de dieren in de buurt zijn van plekken waar publiek ze kan zien. Een lege kaart betekent dus níét dat de kudde weg is — hij betekent dat de dieren buiten bereik staan. Staan er wél posities, dan is dat precies het signaal om te gaan.
Dat is overigens dezelfde terughoudendheid die wij op deze site aanhouden bij kwetsbare soorten: de beheerder publiceert wel dát de dieren er zijn, maar niet waar ze zich schuilhouden. Twee dingen staan er niet bij: hoeveel dieren een zender dragen en hoe vaak de kaart ververst. Die staan hieronder bij Wat we niet zeker weten. En de kaart verandert niets aan de regels: van 1 september tot 1 maart loop je door het gebied uitsluitend over het Wisentenpad, en eraf gaan mag niet.

Hoeveel wisenten er lopen, en waar ze vandaan komen
De eerste drie wisenten kwamen op 24 april 2007 uit Polen, uit Białowieża en Pszczyna. Sindsdien is het Kraansvlak geen proef meer maar een schakel in het Europese fokprogramma: in april 2026 vertrokken er drie stieren naar leefgebieden in Noord-Spanje, meldt wisenten.nl op 8 mei 2026. Een stier die hier in 2011 werd geboren en in 2015 naar Atapuerca ging, is daar volgens het park inmiddels bijna vijftien jaar oud en 750 kilo — hij woog als jong volwassen dier 400 kilo.
Hoe groot de kudde nu is, publiceert geen van de betrokken partijen. Niet op de parkpagina, niet op wisenten.nl, niet in het PWN-materiaal dat wij hebben gelezen. Wij vullen dat niet in met een schatting. Wat je wel weet voordat je gaat: het is één kudde in één gebied van 330 hectare, en er lopen konikpaarden en Schotse hooglanders tussen.
Dat laatste is een praktisch punt bij het kijken. Op afstand en in tegenlicht is een Schotse hooglander ook een groot, donker, behoornd rund. De wisent heeft een hoge, naar voren hellende schoft, een korte nek die hij laag houdt, en een duidelijk naar achteren aflopende rug; de hooglander is gelijkmatiger van lijn en heeft een lange, over de ogen hangende pony. Zie je een kudde met kalveren op het fietspad langs het Kraansvlak, dan is de kans groot dat je naar hooglanders of koniks kijkt — die lopen namelijk ook aan deze kant van het raster.
Het beste tijdstip — en het probleem met de schemer
Voor grote grazers geldt in bijna elk gebied hetzelfde advies: het eerste en het laatste uur van het daglicht. In Zuid-Kennemerland kun je maar de helft van dat advies volgen, en dat is het meest onderschatte feit over dit park.
Het park is open van zonsopkomst tot zonsondergang. De reden die het park er zelf bij geeft, is geen openingstijdenformaliteit maar een beheerkeuze: het gebied is ’s nachts dicht “om zo de nacht- en schemerdieren de rust te geven.” Dat betekent dat het klassieke avondbezoek — binnen zijn als de schemer invalt en de dieren gaan grazen — hier niet bestaat. Je moet aan de ochtendkant van de dag zitten.
Praktisch: wees bij zonsopkomst bij de ingang, niet bij zonsopkomst onderweg. Vanaf Koevlak ben je na een kwartier lopen in open duin, en vanaf het Duinpieperpad kost het Wisentenpad je ruim een uur. Dat eerste uur is wat je komt halen.
Wanneer de zon het vroegst ondergaat
Omdat de sluitingstijd aan de zon hangt, is het nuttig te weten dat de kortste dag en de vroegste zonsondergang niet samenvallen. Het KNMI legde dat uit in een klimaatbericht van 20 december 2017: de vroegste zonsondergang viel dat jaar op 12 december, de laatste zonsopkomst op 30 december, en de langste nacht was die van 21 op 22 december. De oorzaak is de ellipsvormige baan van de aarde: in de winter staat de aarde dichter bij de zon en beweegt sneller, waardoor zonsopkomst en zonsondergang nog even doorschuiven nadat de dagen al langer worden.
Voor jou betekent dat twee dingen. In de eerste helft van december sluit het park het vroegst van het hele jaar. En in de eerste weken van januari gaat de zon al merkbaar later op terwijl hij ook later ondergaat — het ochtendvenster schuift in januari dus nog even naar achteren voordat het opschuift. Het park publiceert de zonstijden als KNMI-tabel op de eigen site; controleer de dag van je bezoek daar.
Waar je staat: de deelgebieden en de kijkplekken
Het park bestaat uit meerdere delen die elk anders aanvoelen. Natuurmonumenten noemt Duin en Kruidberg, Midden-Herenduin, Heerenduinen en Koningshof; PWN beheert de Kennemerduinen en het Kraansvlak. Dat onderscheid is voor een bezoeker vooral een routeverhaal:
- Kennemerduinen (ingang Koevlak, Zeeweg 12, Overveen). Hier liggen de duinmeren ’t Wed en het Vogelmeer en de uitzichtpunten Konijnenberg, Lichtbakkeet en Hazenberg. De Tien Bergenroute (blauwe route, 9 kilometer, ongeveer drie uur) verbindt ze; de Duinruggenroute (gele route, 9,5 kilometer) loopt over de duinruggen uit 1400–1600. Beide zijn stevige wandelingen en volgens het park niet geschikt voor wandelwagen of rolstoel.
- Duin en Kruidberg en Midden-Herenduin (ingang Duin- en Kruidbergerweg, Santpoort-Noord of Driehuis). Hier lopen de grazers het dichtst bij de paden. De Konikroute (zwarte pijlen, 7,5 kilometer) noemt konikpaarden, Schotse hooglanders en shetlandpony’s, en komt langs uitkijkpunt de Lichtbakkeet, de tankgracht van de Atlantikwall, en futen en aalscholvers op het water.
- Koningshof (Duinlustweg 26, Overveen). Klein, bos, en de enige plek in het park met een route van één kilometer. Goed voor een kort bezoek of met kleine kinderen.
- Heerenduinen (IJmuiden). De noordpunt, tegen de pieren van IJmuiden aan. Zie Combineren met, onderaan.
Eén waarschuwing van het park zelf, en in november relevant: paden kunnen onder water staan. Dan zijn er soms omleidingen of heen-en-weerroutes in plaats van rondjes. Bij veel regen is de vraag niet of je nat wordt maar of je rondje nog een rondje is.
Damherten: van 788 naar 338, en wat dat voor je kans betekent
Het damhert is in dit park het dier dat je het vaakst ziet, en het is tegelijk het dier met het meest veranderlijke verhaal. In 2016 begon het afschot in de Noord- en Zuid-Hollandse duingebieden, waar toen ongeveer 5.500 damherten liepen. NH Nieuws rapporteerde op 14 oktober 2024, op basis van de Faunabeheereenheid, deze cijfers:
- Amsterdamse Waterleidingduinen: 2.157 voor het afschotseizoen, 1.083 na de winter 2023–2024.
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland: 788 voor het afschotseizoen, 338 na de winter 2023–2024.
- Streefstand: 800 tot 1.000 herten voor de duingebieden samen, 600 tot 800 voor de Waterleidingduinen en ongeveer 200 voor Zuid-Kennemerland. De Faunabeheereenheid verwachtte die standen in 2026 te bereiken.
Hier spreken twee bronnen elkaar tegen en wij kiezen niet. De soortpagina damhert van de Faunabeheereenheid Noord-Holland schrijft dat de populatie in Zuid-Kennemerland wordt teruggebracht tot “circa 900 dieren”. Dat is een factor vier verschil met de ongeveer 200 die NH Nieuws aan dezelfde organisatie toeschrijft. Het kan zijn dat het ene getal over een ander gebiedsbegrip gaat dan het andere, maar geen van beide pagina’s zegt dat. Beide staan hier; wie het zeker wil weten, moet bij de Faunabeheereenheid zelf zijn.
Er is inmiddels een nieuwer cijfer. Vroege Vogels meldde op 28 augustus 2025, op basis van cijfers van de Faunabeheereenheid Noord-Holland via het ANP, dat er in dit park “nog ruim 250” damherten werden geteld, en dat het aantal in de duingebieden samen is gedaald “van ruim 5500 in 2016 naar een kleine duizend dit jaar”. Daarmee is de stand volgens dat bericht op de gewenste populatie. Met ruim 250 zit Zuid-Kennemerland dus nog net boven zijn eigen streefstand van ongeveer 200.
Dat nieuwere getal maakt de tegenspraak hierboven begrijpelijker zonder hem op te lossen: een stand van een kleine duizend dieren voor álle duingebieden samen ligt dicht bij de “circa 900” van de soortpagina. Het zou dus kunnen dat dat getal over het hele duingebied gaat en niet over dit park. Maar dat staat er niet, dus wij houden het bij: twee getallen, één onbeantwoorde vraag.
Wat je er in het veld aan hebt: een stand van een paar honderd dieren in 3.800 hectare is nog altijd ruim genoeg om damherten te zien, maar niet meer de kuddes van tien jaar terug. En het beheer loopt door — de Faunabeheereenheid schrijft dat “In de wintermaanden worden er damherten gedood om de populatie te verkleinen.” Je kunt dus in de winter in het gebied zijn op een dag waarop er beheer plaatsvindt. Dat is een reden om de nieuwspagina van het park te checken voor je rijdt, en om afsluitingen serieus te nemen.

De bronst van het damhert is in oktober voorbij; wat je in november tot februari ziet zijn groepen, en bij de bokken nog het volle geweid. Reken er niet op dat je het burlen hoort — dat is een oktoberverhaal.
Het hek op natuurbrug Zandpoort is eraf
Dit is de verandering die de meeste gidsen over dit gebied nog niet hebben verwerkt. Over de Zandvoortselaan ligt natuurbrug Zandpoort, die het park verbindt met de Amsterdamse Waterleidingduinen. Jarenlang stond daar een hek op, om te voorkomen dat damherten uit de veel vollere Waterleidingduinen het nationaal park in zouden trekken.
Boswachter Jowien van der Vegte van Natuurmonumenten meldde op 2 december 2025: het hek is op 1 december 2025 verwijderd. De reden was dat de laatste hertentelling liet zien dat de streefstanden aan beide kanten bijna waren bereikt. Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, PWN en Waternet spraken af het hek voor het eind van 2025 weg te halen.
Wat dat voor jou betekent, is nuchterder dan het klinkt. De beheerders verwachten juist níét dat er nu veel herten oversteken: de kudde is veel kleiner en herten blijven in bekend terrein. Er staat ook nog steeds een schapengaas van 1,20 meter over de brug, om de Schotse hooglanders van Koningshof op hun plek te houden — kleine dieren gaan er door, herten en reeën springen er over. Boswachters volgen het gedrag met wildcamera’s, analyses en veldcontroles, en het populatiebeheer “blijft noodzakelijk”.
De brug is overigens vooral een kleine-dierenbrug. Egels, konijnen, hagedissen, kevers en vlinders gebruiken hem al jaren, blijkt uit de monitoring, en planten liften mee in de vacht van de dieren die oversteken.
De andere grazers: koniks, hooglanders en pony’s
PWN zet grote grazers in “Om te voorkomen dat de duinen dichtgroeien”. In Zuid-Kennemerland lopen Schotse hooglanders, shetlandpony’s, konikpaarden en exmoorpony’s, en dat doen ze al sinds 2005. De cijfers die PWN publiceert zijn verrassend concreet: het begraasde gebied is ongeveer 2.200 hectare tussen de Bloemendaalse Zeeweg en IJmuiden, er lopen gemiddeld ongeveer vijf grazers per 100 hectare, en dat komt neer op zo’n negentig dieren in totaal.
Negentig dieren op 2.200 hectare is dun. Je ziet ze niet zomaar; je zoekt ze. Twee dingen helpen. De eerste is hoogte: vanaf een duintop kijk je over meerdere valleien, en een groep donkere runderen in een geel winterlandschap is op een kilometer afstand te vinden. De tweede is gras: grazers zitten waar het voedsel is, dus de lage, vlakke stukken en de randen van de duinmeren.
Sinds 2020 kunnen de grazers via ecoduct Zeepoort ook naar Middenduin trekken. Dat vergroot hun bereik en daarmee de onvoorspelbaarheid van waar ze staan.

Reeën, vossen en het konijn dat het landschap maakte
Naast de ingezette grazers noemt PWN drie soorten die hier van nature leven: reeën, damherten en konijnen. De vos staat op de routepagina van Vossendel in Midden-Herenduin, met de eerlijke toevoeging dat hij er zelden wordt gezien.
Het konijn verdient een eigen alinea, want dit landschap is voor een groot deel zijn werk — en zijn afwezigheid. Het Compendium voor de Leefomgeving hield de reeks bij in de indicator Konijnen en vergrassing en verstruiking duinen, 1984-2014 (versie 12, 14 april 2015; de indicator is afgesloten en deels opgenomen in Fauna van de duinen, 1990-2024). De lijn:
- Myxomatose maakte eind 1953 de eerste dodelijke slachtoffers en verspreidde zich binnen enkele jaren over het hele land.
- RHD, een tweede virusziekte, werd in 1990 voor het eerst in Nederland vastgesteld. In de duinen van Noord-Holland daalde het aantal konijnen tussen 1990 en 2003 “met meer dan 70%”.
- Daarna trad herstel op — de indicator noemt 2003 in de tekst en 2002 in de samenvatting, een inconsistentie die op de pagina zelf staat. Het herstel is sterker op de Waddeneilanden en ten zuiden van het Noordzeekanaal dan erboven.
- Het gevolg is blijvend: waar konijnen wegvielen, namen gras, struiken en bomen de plek van lage vegetaties over, en die verbossing en verstruiking zijn “nauwelijks nog terug te dringen” door konijnen alleen.
Dat is het hele argument voor de wisenten, de hooglanders en de koniks in één zin: ze doen het werk dat het konijn niet meer alleen aankan. Als je in het Kraansvlak naar een kudde kijkt, kijk je naar beheer, niet naar wildernis — en de beheerders zeggen dat zelf ook zo.
Vogels in het duin in de winter
Dit park is in de zomer een zangvogelgebied; PWN noemt de nachtegaal zelfs als icoonsoort. In de winter is het ander werk. De vogels die de beheerders zelf aan hun routes in dit gebied koppelen en die hier in de winter aanwezig zijn:
- Op het water — futen en aalscholvers, genoemd op de Konikroute. De duinmeren ’t Wed, het Vogelmeer en het Duinmeer zijn de plekken om te kijken.
- In het bos en struweel — grote bonte specht, vink en boomkruiper (route Vossendel in Midden-Herenduin), en glanskop, goudhaantje en spechten (route Vogels luisteren in Midden-Herenduin). De route Vogels op Koningshof houdt het bij “spechten en kleine zangvogeltjes”.

Dat is een korte lijst, en dat is met opzet. De beheerders publiceren voor dit gebied geen wintervogellijst, en wij maken er geen. Wat je er in de praktijk bij kunt verwachten in een bladloos duinbos — groepjes mezen met een goudhaan of een boomkruiper erbij, een troep vinken op de bosrand, kruisbekken in de dennen — is ervaring en geen bron, dus staat het hier als verwachting en niet als feit.
Eén praktische tip die voor dit gebied specifiek geldt: op een windstille, heldere ochtend zijn de duinmeren vlak en staan de futen stil, maar bij westenwind sta je in een duingebied dat vijf kilometer van de zee ligt vol in de wind. Zoek dan de oostkant van een duinrug op en kijk met de wind in je rug.
Excursies: de wisentenexcursie in het Kraansvlak
Het Kraansvlak is normaal gesproken gesloten gebied, en de enige manier om er met een boswachter in te komen is de wisentenexcursie. In de activiteitenkalender van het park staan voor de komende weken drie data, alle van 10:00 tot 12:00, georganiseerd door PWN:
- zaterdag 21 november 2026
- zaterdag 12 december 2026
- zaterdag 19 december 2026
Je loopt met een boswachter het Kraansvlak in en hoort waarom de wisenten hier zijn uitgezet, welke rol ze in het duinlandschap spelen en waarom onderzoek aan deze soort uitmaakt. De excursiepagina noemt een deelnameprijs van € 18,00 voor volwassenen en € 18,00 voor kinderen, een minimumleeftijd van tien jaar, een duur van ongeveer twee uur, en als startpunt het parkeerterrein van Restaurant de Bokkedoorns, Zeeweg 53, 2051 EB Overveen. Reserveren en betalen gaat via de site, met iDEAL. De pagina adviseert stevige schoenen omdat het terrein ongelijk is, en een verrekijker.
Let op bij die prijs. De activiteitenkalender zelf noemt geen prijzen; het bedrag van € 18,00 komt van de detailpagina van de excursie, die bij het ophalen op 16 november 2026 de uitvoering van 15 november 2025 toonde. Of hetzelfde tarief geldt voor de data in 2026, staat er niet. Controleer het bij het reserveren.
Twee dingen die de ervaring leren en die het park zelf ook schrijft: de excursies lopen vol (“Boek online want vol is vol”), en de plek die wij bekeken stond op “Er zijn 0 plekken beschikbaar”. Boek dus zodra je de datum weet. Wil je met een groep — collega’s, vrienden, familie — dan kan dat volgens de parkpagina alleen op vrijdag, en moet je “minimaal 3 weken voor de gewenste excursiedatum” reserveren bij Bezoekerscentrum De Kennemerduinen.
Verder staan er in dezelfde periode een stiltewandeling in de Kennemerduinen (29 november, 07:00–09:00, dus precies in het eerste licht), volle-maanwandelingen op 24 november en 24 december, Wakker worden in het duin op 30 december om 08:00, en in de kerstvakantie een reeks activiteiten voor kinderen: Duindetective: speuren naar sporen, Dieren in de duinen, Uilenballen pluizen en een Winterwonderwandeling. Op maandagen in de schoolvakanties van Regio Noord geldt volgens de kalender “15% korting”.
Dit artikel bevat geen commerciële links. Er is nog geen affiliatepartner, en bij gebrek aan iets dat we zelf zouden aanraden staat er liever niets.
Hoe je er komt, en waar je parkeert
PWN noemt drie hoofdingangen voor het park: Koevlak (Overveen, bij het bezoekerscentrum aan de Zeeweg 12), Parnassiaweg en Bleek en Berg (beide Bloemendaal). De overzichtskaart van het park komt in totaal op twintig ingangen.
Welke ingang je kiest, hangt af van wat je komt doen:
- Wisenten: het startpunt van de excursie is het parkeerterrein bij De Bokkedoorns, Zeeweg 53. Voor het Wisentenpad zelf begin je bij het Duinpieperpad.
- Grazers en duinmeren: Koevlak of Bleek en Berg.
- Koniks en hooglanders dicht bij het pad: Duin en Kruidberg (Duin- en Kruidbergerweg 74, Santpoort-Noord) of Midden-Herenduin (nummer 18, Driehuis).
Over parkeren: je betaalt bij betaalpalen of betaalhokjes om uit te rijden. Wat het kost, publiceert PWN niet op een pagina die wij konden lezen — de tarievenpagina geeft duinkaarttarieven voor het Noordhollands Duinreservaat, niet de parkeertarieven voor dit park, en de tarievenregeling is een pdf die niet opvraagbaar was. Reken dus op parkeergeld maar neem geen bedrag van ons aan. Wat het park wel publiceert: ’s nachts laten staan mag niet (“Nee, het is niet toegestaan om je auto ’s nachts op de parkeerplaatsen … te laten staan”), paardentrailers en bussen mogen parkeren maar op drukke dagen is er mogelijk geen plek, en een duplicaat van een kwijtgeraakte parkeerjaarkaart kost € 7,50 aan de balie.
Met de trein: het park zonder auto
Dit is het sterkste praktische argument van dit gebied en het staat nergens zo opgeschreven. Zuid-Kennemerland is een groot wildgebied zonder entree, op loopafstand van meerdere treinstations. De Konikroute wordt door Natuurmonumenten expliciet gekoppeld aan NS-station Santpoort-Noord. Van daar loop je het gebied in waar de koniks en de hooglanders het dichtst bij de paden lopen — geen parkeergeld, geen betaalpaal, en je bent er met de eerste trein bij zonsopkomst.
Voor de Kennemerduinen en het Kraansvlak liggen Overveen en Zandvoort aan Zee aan dezelfde lijn. Hoe lang je van station Overveen naar Koevlak of naar het Duinpieperpad loopt, publiceert geen van de beheerders; dat staat hieronder bij de open punten.
Overnachten in de buurt
Als je bij zonsopkomst in het duin wilt staan, scheelt in de buurt slapen je een uur. Wij noemen bewust geen accommodaties met naam, omdat we er geen hebben gecontroleerd. Waar je zoekt en waarom:
- Overveen en Bloemendaal — het dichtst bij Koevlak, de Zeeweg en het Kraansvlak. Duurste optie.
- Haarlem — tien minuten met de trein of een kwartier met de auto van de ingangen, het grootste aanbod, en een stad om de dag in af te sluiten.
- Santpoort-Noord en Driehuis — bij de ingang Duin en Kruidberg, en dus bij de grazers. Klein aanbod.
- Zandvoort en IJmuiden — aan de uiteinden van het park, met in Zandvoort veel aanbod buiten het seizoen.
Natuurmonumenten verhuurt op het landgoed Duin- en Kruidberg een vakantiewoning (het jachthuis). Wij hebben prijzen en beschikbaarheid niet gecontroleerd en noemen die daarom niet.
Met kinderen en met een rolstoel
Dit park doet het op toegankelijkheid beter dan de meeste duingebieden, en één voorziening is echt bijzonder.
De zandrolstoel. Bij Bezoekerscentrum De Kennemerduinen huur je er een voor € 10,-. Hij heeft brede ballonbanden, zodat je volgens PWN ook over zandpaden kunt rijden en plekken als ’t Wed kunt bereiken. Bij het bezoekerscentrum ligt een wandel- en zandrolstoelroute. Mindervalidenparkeerplaatsen zijn er bij de Parnassiaweg (Bloemendaal aan Zee) en bij Koevlak, “Zeeweg 12 Overveen (nabij bezoekerscentrum)”.
Verder: het bezoekerscentrum en het Duincafé zijn volgens PWN “goed toegankelijk voor rolstoelen en scootmobielen” en er is een mindervalidentoilet. Klaphekken, veeroosters en fietsensluizen zijn toegankelijk voor rolstoelen en scootmobielen met standaardafmetingen. De eerlijke kant staat er ook bij: het gaat “vooral om (half)verharde paden”, die na veel regen minder goed begaanbaar zijn, en er zijn “meerdere plekken met mul zand, waar rolstoelen of scootmobielen in vast kunnen lopen.” Bij twijfel bel je vooraf het bezoekerscentrum (023-54 11 123).
Met kinderen. De route Vogels luisteren in Midden-Herenduin (2,5 kilometer, gele pijlen, start ter hoogte van Duin- en Kruidbergerweg 18 in Driehuis) is volgens Natuurmonumenten “vrij goed te doen met een kinderwagen of buggy”. De route Parkbos Koningshof is één kilometer en heeft een OERRR-hut. Vogels op Koningshof (2,5 kilometer, rode pijlen, ongeveer een uur) is niet geschikt voor een rolstoel maar wel goed met een wandelwagen. De wisentenexcursie is vanaf tien jaar. In de kerstvakantie staan er speurtochten en kinderactiviteiten in de kalender.
Openingstijden bezoekerscentrum: dinsdag tot en met zondag van 10:00 tot 17:00; van 1 december tot 15 januari sluit het om 16:00. Het is dicht op eerste kerstdag, nieuwjaarsdag en Koningsdag, en open op tweede kerstdag, tweede paasdag en tweede pinksterdag en op maandagen in de schoolvakanties van Regio Noord. Watertappunten staan bij de ingangen, de parkeerplaatsen en het bezoekerscentrum.
De regels van de beheerders
Dit park heeft strengere regels dan de meeste Nederlandse natuurgebieden, en de belangrijkste verrast mensen die met een hond komen.
- Honden zijn in het park niet toegestaan. Natuurmonumenten is categorisch: “Honden zijn niet toegestaan.” Er zijn uitzonderingen buiten het eigenlijke duin: langs de Parnassiaweg, rond parkeerplaats Heerenduinen, bij de IJmuiderslag, in park Kennemergaarde en op het strand van oktober tot juni. Hulphonden die duidelijk in functie en herkenbaar zijn, mogen mee; PWN vraagt een bezoek met een geleide- of hulphond vooraf te melden bij De Kennemerduinen.
- Op het Wisentenpad geldt dat onverkort: “Honden zijn niet toegestaan, ook niet aangelijnd.”
- Blijf op de paden. “Buiten wegen en paden lopen is niet toegestaan omdat dit dieren verstoort en kwetsbare grond en planten beschadigt.” Anders dan in de Amsterdamse Waterleidingduinen mag je hier dus niet struinen.
- Niet rennen op het Wisentenpad. “Loop rustig. Hardlopen/rennen is niet toegestaan.” Het park legt uit dat rennen de dieren opschrikt.
- Geen drones. Niet toegestaan, en er kan ook geen vergunning voor worden aangevraagd.
- Fotografeer je commercieel of in een groep, dan heb je een vergunning nodig, minimaal zes weken van tevoren aan te vragen — en een aanvraag is geen garantie. Voor een particuliere wandeling met een camera geldt dat niet.
- Geen wildplukken: geen “planten, hout, kruiden, vruchten” meenemen. Dood hout blijft liggen.
- Open van zonsopkomst tot zonsondergang. Buiten die tijden is het gebied dicht.
- Teken. Het park waarschuwt er zelf voor: een beet kan de ziekte van Lyme veroorzaken. Controleer je benen na een duinwandeling, ook in november.
Hoe dichtbij je mag komen
PWN geeft twee verschillende afstanden, en dat onderscheid is geen detail:
- Minimaal 25 meter van paarden, pony’s en runderen.
- Minimaal 50 meter van wisenten.
Daarbij: voer de dieren niet en laat geen etensresten achter, loop niet door een kudde heen, blijf uit de buurt van jonge dieren, en komt een dier naar je toe of ligt het op het pad, blijf dan rustig, houd afstand en kies zo nodig een andere route.
De reden die PWN erbij geeft, is dezelfde als de voerregel op deze site: als mensen te dichtbij komen of dieren voeren, raken de grazers aan mensen gewend en verandert hun gedrag. Boswachter Simone legt het zo uit dat de dieren mensen met eten gaan associëren en opdringerig kunnen worden. Dat is gevaarlijk voor bezoekers en slecht voor de dieren. Omgekeerd geldt: wie afstand houdt, ziet het meeste natuurlijke gedrag — een grazende kudde, of een jong dier dat bij zijn moeder drinkt.
Voor een fotograaf betekent 50 meter in de praktijk: 400 millimeter of meer, of een beeld waarin het duin het onderwerp is en de wisent de maat. Dat tweede levert vaak de betere foto op.
Je loopt hier mogelijk in een onderzoeksgebied
Een eigenaardigheid die het vermelden waard is omdat je er iets van kunt merken: Zuid-Kennemerland is een van de twee Living Labs van WildlifeNL, een onderzoeksprogramma van acht jaar (2023–2030) naar de omgang tussen mensen en wilde dieren. Het eerste onderzoek begon in mei 2023; het andere lab is GrensPark Kempen~Broek. Studenten doen het veldwerk en kunnen je aanspreken, en je kunt zelf meedoen door via een app vragen te beantwoorden als je een wild dier tegenkomt. Onderzocht worden zowel de gevoelens en het gedrag van bezoekers als het gedrag van de dieren wanneer bezoekers naderen.

Combineren met
Het park grenst aan twee andere grote duingebieden en aan een van de betere zeekijkplekken van de Noordzeekust. Een wisentenochtend laat zich goed verlengen.
- De Amsterdamse Waterleidingduinen, aan de andere kant van natuurbrug Zandpoort. Daar lopen de damherten die hier zijn teruggebracht, in veel hogere dichtheid, en mag je grotendeels struinen in plaats van op het pad blijven. Let op het verschil in regels: voor de Waterleidingduinen heb je vanaf achttien jaar een toegangskaart nodig, die je sinds 1 mei 2025 vooraf online of bij het bezoekerscentrum koopt omdat de automaten bij de ingangen weg zijn. Honden mogen er ook niet in.
- Het Noordhollands Duinreservaat, noordelijker, tussen Bergen en Heemskerk. Daar lopen Schotse hooglanders en exmoorpony’s, en daar is wél een duinkaart verplicht: € 2,00 per dag of € 14,50 voor een digitale jaarkaart in 2026, met kinderen tot en met zeventien jaar gratis. Dat verschil tussen twee gebieden van dezelfde beheerder is een klassieke valkuil.
- De pieren en de havenmond van IJmuiden, aan de noordpunt van het park bij de Heerenduinen. Een van de weinige plekken in Nederland met rotsachtig substraat aan zee, en daarmee een kijkplek met een heel andere soortenlijst dan het duin erachter.
- Het strand tussen Zandvoort en IJmuiden. Van oktober tot juni mag de hond daar mee, wat het de logische plek maakt om een bezoek aan dit hondenvrije park aan te plakken.
Wat we niet zeker weten
Dit zijn de punten waarop wij geen antwoord hebben kunnen vinden bij een bron die het weet. Elk punt is een vraag aan de partij die hem kan beantwoorden.
- Hoe groot is de wisentenkudde in het Kraansvlak nu? Geen van de drie sites die erover publiceren noemt een aantal. — PWN / Bezoekerscentrum De Kennemerduinen, en wisenten.nl.
- Hoeveel wisenten dragen een GPS-zender, en hoe vaak ververst de kaart op wisenten.nl? De pagina Waar zijn ze? zegt alleen dat “sommige wisenten” een halsbandzender dragen en toont “de meest recente GPS locaties”, zonder aantal, frequentie of vertraging. — Wisentproject Kraansvlak / wisenten.nl.
- Is het Wisentenpad in maart open of dicht? De parkpagina zegt dat de route “geopend van september tot maart” is en ook dat hij “van maart tot september gesloten” is. Maart valt in beide zinnen. — PWN / Bezoekerscentrum De Kennemerduinen.
- Wat levert het Wisent-uitkijkpunt in de winter op? De enige uitspraak over bezoekfrequentie van de wisenten op die plek gaat over warme zomerdagen. — PWN.
- Wat kost parkeren bij de ingangen van dit park? De tarievenpagina geeft alleen duinkaarttarieven voor het Noordhollands Duinreservaat; de tarievenregeling-pdf was niet opvraagbaar. — PWN.
- Geldt het tarief van € 18,00 ook voor de wisentenexcursies van 21 november, 12 en 19 december 2026? De activiteitenkalender noemt geen prijzen. — PWN.
- Welke streefstand geldt nu voor de damherten in Zuid-Kennemerland: ongeveer 200 of circa 900? Twee publicaties die beide naar de Faunabeheereenheid verwijzen, geven verschillende getallen. Dát de stand inmiddels vrijwel op het gewenste niveau is, is wél bevestigd — Vroege Vogels meldde in augustus 2025 ruim 250 dieren in dit park — maar welk gebiedsbegrip bij de “circa 900” hoort, blijft onduidelijk. — Faunabeheereenheid Noord-Holland.
- Op welke dagen vindt in de winter populatiebeheer plaats, en worden er dan paden afgesloten? — Natuurmonumenten en PWN.
- Heeft het park twintig of drieëntwintig ingangen? De overzichtskaart noemt nu twintig; in augustus 2026 noemde de wandelpagina drieëntwintig. — PWN / parkredactie.
- Hoe lang loop je van station Overveen naar ingang Koevlak en naar het Duinpieperpad? Geen beheerder publiceert die afstanden. — PWN.
- Welke vogelkijkhutten en uitkijkpunten heeft het park officieel, en hoe heten ze? De parkpagina bevestigt dat er hutten zijn maar noemt geen namen; de namen zitten alleen in de interactieve kaart. — PWN.
Veelgestelde vragen
Kun je in november wisenten zien in Zuid-Kennemerland?
Ja. Het Wisentenpad, de gele route van ongeveer drie kilometer door het Kraansvlak, is volgens het park open van september tot maart; PWN meldde op 28 augustus 2026 dat het pad vanaf 1 september weer open was. Daarnaast kun je het hele jaar kijken vanaf het Wisent-uitkijkpunt en vanaf het fietspad langs het Kraansvlak. Een garantie is het niet: de kudde heeft 330 hectare tot haar beschikking.
Kun je vooraf zien waar de wisenten zijn?
Deels. Een deel van de kudde draagt een GPS-halsbandzender, en op de pagina Waar zijn ze? van wisenten.nl staan de meest recente posities op een kaart. Maar het project toont die posities alleen wanneer de dieren in de buurt zijn van plekken waar publiek ze kan zien: “als de dieren in de kern van het gebied zijn, geen posities worden getoond op de kaart.” Een lege kaart betekent dus niet dat de kudde weg is, maar dat de dieren buiten bereik staan. Hoeveel dieren een zender dragen en hoe vaak de kaart ververst, staat er niet bij.
Moet je entree of een duinkaart betalen?
Nee. Het park is gratis te betreden en voor Zuid-Kennemerland heb je geen duinkaart nodig. Je betaalt alleen voor het gebruik van de parkeerplaats; wat dat kost, publiceert PWN niet op een pagina die wij konden lezen. Voor het Noordhollands Duinreservaat, verder noordelijk, is wél een duinkaart verplicht.
Hoeveel afstand moet je houden van een wisent?
Minimaal 50 meter, tegen minimaal 25 meter voor paarden, pony’s en runderen. Op het Wisentenpad staat het expliciet: “Blijf op 50 meter afstand.” Voeren mag niet, door een kudde heen lopen niet, en bij jonge dieren blijf je uit de buurt.
Mag je hond mee?
Niet in het park. Natuurmonumenten schrijft “Honden zijn niet toegestaan”, en op het Wisentenpad geldt dat ook aangelijnd niet. Wel mag het langs de Parnassiaweg, rond parkeerplaats Heerenduinen, bij de IJmuiderslag, in park Kennemergaarde en op het strand van oktober tot juni. Hulphonden in functie mogen mee; meld dat vooraf bij De Kennemerduinen.
Kun je in de schemer het duin in?
Nee, en dat is het belangrijkste praktische punt van dit gebied. Het park is open van zonsopkomst tot zonsondergang en is daarbuiten dicht “om zo de nacht- en schemerdieren de rust te geven.” Het klassieke avondbezoek bestaat hier niet; je moet aan de ochtendkant van de dag zitten.
Wat is het beste uur van de dag?
Het eerste uur na zonsopkomst, en dan bij de ingang zijn en niet onderweg. In december is zonsopkomst rond half negen, dus dat is goed te halen. Let erop dat de vroegste zonsondergang niet op de kortste dag valt: volgens het KNMI viel die in 2017 op 12 december, terwijl de langste nacht die van 21 op 22 december was. Begin december sluit het park dus het vroegst van het jaar.
Hoe kom je er zonder auto?
Met de trein. Natuurmonumenten koppelt de Konikroute expliciet aan NS-station Santpoort-Noord, en dat is juist het deel van het park waar de konikpaarden en Schotse hooglanders het dichtst bij de paden lopen. Voor de Kennemerduinen en het Kraansvlak liggen Overveen en Zandvoort aan Zee aan dezelfde lijn. Zonder auto betaal je ook geen parkeergeld.
Hoeveel damherten lopen er in het park?
Na de winter 2023–2024 waren het er 338, tegen 788 vóór dat afschotseizoen, volgens cijfers die NH Nieuws op 14 oktober 2024 aan de Faunabeheereenheid toeschrijft. De streefstand voor dit park wordt in dezelfde publicatie op ongeveer 200 gezet, terwijl de soortpagina van de Faunabeheereenheid Noord-Holland “circa 900 dieren” noemt. Wij kiezen tussen die twee niet.
Kun je wisenten zien zonder excursie?
Ja, via het Wisentenpad, het uitkijkpunt of het fietspad. Met een boswachter kom je verder het Kraansvlak in; die excursies staan voor de komende weken op 21 november, 12 december en 19 december 2026, van 10:00 tot 12:00, vanaf tien jaar, met als startpunt het parkeerterrein bij Restaurant de Bokkedoorns. Boek vroeg — het park schrijft zelf “Boek online want vol is vol”.
Is het park toegankelijk met een rolstoel?
Deels, en beter dan de meeste duingebieden. Bij Bezoekerscentrum De Kennemerduinen huur je voor € 10,- een zandrolstoel met brede ballonbanden, waarmee je ook over zandpaden kunt rijden en plekken als ’t Wed kunt bereiken; bij het centrum ligt een bijbehorende route. Mindervalidenparkeerplaatsen zijn er bij de Parnassiaweg en bij Koevlak. PWN waarschuwt wel voor mul zand en voor paden die na regen minder begaanbaar zijn.
Verder lezen bij de bron
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland, pagina Wisenten kijken — het Wisentenpad, het uitkijkpunt, het fietspad, de gedragsregels en de groepsexcursies op vrijdag. Geraadpleegd 16-11-2026.
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland, pagina Veelgestelde vragen — openingstijden, entree, parkeren, drones, wildplukken, teken, openingstijden bezoekerscentrum. Geraadpleegd 16-11-2026.
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland, Activiteitenkalender — de wisentenexcursies van 21 november, 12 en 19 december 2026 en het winterprogramma. Geraadpleegd 16-11-2026.
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland, activiteitenpagina Wisentenexcursie in het Kraansvlak — prijs, startpunt, minimumleeftijd, duur. Geraadpleegd 16-11-2026.
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland, artikel Bijzonder wisentnieuws (21 april 2026) — 330 hectare Kraansvlak, en de stier in Atapuerca.
- Nationaal Park Zuid-Kennemerland, pagina’s Wandelen en Overzichtskaart — 91 kilometer wandelpad, twintig ingangen, de gemarkeerde routes.
- PWN, gebiedspagina Nationaal Park Zuid-Kennemerland — 3.800 hectare, de drie hoofdingangen, geen duinkaart nodig. Geraadpleegd 16-11-2026.
- PWN, pagina Grote grazers in de duinen — de soorten, ongeveer negentig dieren op ongeveer 2.200 hectare, sinds 2005, ecoduct Zeepoort sinds 2020, en de afstanden van 25 en 50 meter. Geraadpleegd 16-11-2026.
- PWN, nieuwsbericht Het Wisentenpad gaat weer open (28 augustus 2026) — “Vanaf 1 september is het Wisentenpad weer geopend voor publiek.”
- PWN, pagina Met een beperking eropuit in de natuur — zandrolstoel € 10,-, mindervalidenparkeerplaatsen, mul zand. Geraadpleegd 16-11-2026.
- PWN, pagina Onze tarieven — duinkaarttarieven Noordhollands Duinreservaat 2026. Geraadpleegd 16-11-2026.
- Natuurmonumenten, gebiedspagina Nationaal Park Zuid-Kennemerland — 3.800 hectare, de deelgebieden, het hondenverbod en de uitzonderingen, op de paden blijven. Geraadpleegd 16-11-2026.
- Natuurmonumenten, nieuwsbericht Hek van natuurbrug Zandpoort verwijderd (2 december 2025, boswachter Jowien van der Vegte) — het hek eraf op 1 december 2025, het schapengaas van 1,20 meter, en dat populatiebeheer noodzakelijk blijft.
- Natuurmonumenten, routepagina’s Konikroute, Vossendel Midden-Herenduin, Vogels luisteren in Midden-Herenduin en Parkbos Koningshof — afstanden, markering, startadressen, genoemde soorten, kinderwagen.
- Natuurmonumenten, projectpagina WildlifeNL in Zuid-Kennemerland — onderzoeksprogramma van acht jaar, 2023–2030, eerste onderzoek mei 2023.
- wisenten.nl — de aankomst van de eerste drie wisenten op 24 april 2007 uit Białowieża en Pszczyna, en het vertrek van drie stieren naar Noord-Spanje (bericht van 8 mei 2026).
- wisenten.nl, pagina Waar zijn ze? — dat sommige wisenten een GPS-halsbandzender dragen, de kaart met de meest recente posities, en dat er géén posities worden getoond wanneer de dieren in de kern van het gebied zijn. Geraadpleegd 16-11-2026.
- Faunabeheereenheid Noord-Holland, soortpagina Damhert — “circa 900 dieren” en “In de wintermaanden worden er damherten gedood om de populatie te verkleinen.” Geraadpleegd 16-11-2026.
- NH Nieuws, Damhertenpopulatie in de duinen verder gedaald, maar natuurbrug blijft nog dicht (14 oktober 2024) — de tellingen per gebied en de streefstanden, toegeschreven aan de Faunabeheereenheid.
- Vroege Vogels (BNNVARA), Damherten in duinen na jaren afschot op “gewenste populatie” (28 augustus 2025, cijfers Faunabeheereenheid Noord-Holland via het ANP) — “nog ruim 250” damherten in dit park en “een kleine duizend” in de duingebieden samen, tegen ruim 5500 in 2016.
- Compendium voor de Leefomgeving, indicator Konijnen en vergrassing en verstruiking duinen, 1984-2014 (versie 12, 14 april 2015) — myxomatose vanaf eind 1953, RHD vanaf 1990, meer dan 70 procent afname in de Noord-Hollandse duinen tussen 1990 en 2003, en de blijvende vergrassing.
- KNMI, klimaatbericht Zon gaat later onder op kortste dag (20 december 2017) — vroegste zonsondergang 12 december, laatste zonsopkomst 30 december, langste nacht 21 op 22 december.
- Waternet / Amsterdamse Waterleidingduinen, Toegangsvoorwaarden — toegangskaart verplicht vanaf achttien jaar, sinds 1 mei 2025 geen automaten bij de ingangen meer.
Verder op deze site
- De gebiedspagina Nationaal Park Zuid-Kennemerland — alle soorten die hier zijn gemeld, met het bewijsniveau per soort.
- De gebiedspagina Amsterdamse Waterleidingduinen — het buurgebied aan de andere kant van natuurbrug Zandpoort.
- De gebiedspagina Noordhollands Duinreservaat — hetzelfde duinsysteem, andere regels en een verplichte duinkaart.
- Wild spotten op de Veluwezoom — het andere vrij toegankelijke wildgebied op loopafstand van een treinstation, maar bos en heide in plaats van duin.
- Edelherten zien in de bronst — waarom oktober voor hoefdieren een ander artikel vraagt dan november.
- Het Lauwersmeer in de winter — wintergebied nummer twee, met kijkhutten in plaats van duintoppen.
- Bevers in de Biesbosch — wat je doet als het dier dat je zoekt in de schemer actief is en het gebied dat niet beperkt.
- Zeehonden kijken op de Waddenzee — dezelfde kustlijn, tweehonderd kilometer noordelijker.
- Waar gaan ganzen heen in de winter? — voor wie de open vlakte in plaats van het duin wil.
- Welke specht is dit? — handig in een bladloos duinbos, waar je spechten eerder hoort dan ziet.
- Bosvogels herkennen op geluid — in de winter roepen mezen en goudhaantjes meer dan ze zingen.
- Spanwijdte van vogels — om in te schatten wat er boven het duin overvliegt.
- De wildkalender voor november, december en januari — wat er elders in het land in deze weken gebeurt.
- Alle artikelen, met de categorie Erop uit als filter.
- Hoe deze site verdient — waarom er in dit artikel geen commerciële links staan.
Uitgelichte afbeelding: een wisentstier in Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Foto: Bnms, CC BY-SA 3.0 NL (Wikimedia Commons)
Laatst gecontroleerd: 16-11-2026
Alle artikelen · Hoe wij aan onze informatie komen
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.