Kerkuil in Nederland
📷 Dannymoore1973Minor edits made by Subsidiary accou, CC0 (Wikimedia Commons)

Kerkuil spotten in Nederland

Tyto alba · Barn Owl

Met geluk 🦅 Vogel Kwetsbare soort · R3

🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen

Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen nestlocaties en zijn in het broedseizoen (maart–juli) extra terughoudend met exacte plekken. Waarom we dat doen.

Waar en wanneer zie je een kerkuil in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, het hele jaar door.

Hoe herken je een kerkuil?

Onmiskenbaar door de hartvormige, witte gezichtssluier. De bovenzijde is goudbruin met grijze spikkels, de onderzijde vrijwel wit. Lengte 33 tot 39 centimeter, spanwijdte 82 tot 99 centimeter. In het licht van koplampen oogt hij spierwit, wat hem in het donker verrassend opvallend maakt.

Waarmee kun je een kerkuil verwarren?

Lijkt op: Steenuil, Bosuil

  • Steenuil: Veel kleiner, bruin met witte streepjes en felgele ogen onder lichte wenkbrauwen.
  • Bosuil: Groter en grijs tot roestbruin, met donkere ogen en zonder witte gezichtssluier.

Hoe klinkt een kerkuil?

Opname: British Library, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons

Welk spoor laat een kerkuil achter?

Braakballen: 2,5 tot 8 cm lang, zwart tot donkergrijs en omgeven door een dun slijmlaagje; hoe meer muizen erin zaten, hoe groter de bal. Het maagsap van de kerkuil verteert wel het vlees maar niet de haren en de botjes, zodat de schedeltjes vrijwel gaaf in de bal blijven zitten. Daardoor is een kerkuilbal het beste materiaal om uit te pluizen: je kunt er de muizensoorten mee bepalen die in de omgeving leven.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Verspreid over het boerenland in heel Nederland, het hele jaar aanwezig. De broedpopulatie schommelt sterk mee met het veldmuizenaanbod.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.

📍 Nationaal Park De Biesbosch

Zeldzaam kans volgens bron
De Visdief · vogelkijkgids Biesbosch
Beste periode hier: Het hele jaar, in de schemering

📍 Gelderse Poort / Millingerwaard

Zeldzaam kans volgens bron
Vogelwerkgroep Nijmegen · gebiedsbeschrijving
Beste periode hier: Het hele jaar, in de schemering

📍 De Blauwe Kamer

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Zouweboezem

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Oostelijke Vechtplassen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Noordhollands Duinreservaat

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 De Dollard

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Landgoed Ennemaborg

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Meijendel & Berkheide

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 2.346 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Voornes Duin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 198 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.
NDFF open data, 496 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 De Maashorst

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 468 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Strabrechtse Heide & Beuven

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 454 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Loonse en Drunense Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 394 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 466 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 Haringvlietsluizen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 669 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.
NDFF open data, 216 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

📍 De Putten bij Camperduin

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 850 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Het hele jaar aanwezig. De broedtijd loopt van februari tot soms ver in het najaar; in muizenrijke jaren zijn er meer broedparen en meer tweede legsels.

Beste tijdstip: De nacht. Zodra het donker is gaat hij jagen in het open veld, vooral op veldmuizen. De meeste mensen zien hem als een witte schim in de koplampen langs een landweg.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.

Zo vergroot je je kans

  • Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
  • Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
  • Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
  • Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker; nooit bij een broedplaats posten

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij tonen bewust geen nestlocaties en zijn in het broedseizoen (maart–juli) extra terughoudend met exacte plekken.

Bronnen: Vogelbescherming Nederland (vogelgids) en Sovon Vogelonderzoek Nederland (soortpagina en telrichtlijn), geraadpleegd 12-08-2026; NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data) Vogelbescherming Nederland, De braakballen spijskaart, geraadpleegd 21-08-2026
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Waar leeft de kerkuil in Nederland?

In het boerenland, verspreid over het hele land. Hij nestelt in gebouwen — schuren, kerktorens en speciaal opgehangen kasten — en jaagt in het open veld. Wij noemen bewust geen nestplaatsen: kerkuilen zijn tijdens het broeden zeer gevoelig voor verstoring, en broedgevallen zijn in de NDFF vervaagd tot een vlak van tien bij tien kilometer. Preciezer dan een regio kunnen én willen wij niet worden.

Wanneer maak je kans om er een te zien?

In het donker. De kerkuil wordt actief zodra het donker is en jaagt dan in het open veld, vooral op veldmuizen. De meeste mensen zien hem als een spierwitte schim die in de koplampen een landweg oversteekt. Bij maanlicht boven een ruige akkerrand is de kans het grootst.

Hoe herken je een kerkuil?

Aan de hartvormige, witte gezichtssluier — dat kenmerk heeft geen enkele andere Nederlandse uil. De bovenzijde is goudbruin met grijze spikkels, de onderzijde vrijwel wit. Met 33 tot 39 centimeter is hij kleiner dan de bosuil, en in het donker oogt hij verrassend wit.

Hoeveel kerkuilen zijn er in Nederland?

In 2025 ging het om 2.250 tot 2.450 broedparen, met 4.000 tot 10.000 overwinteraars. Dat aantal schommelt sterk mee met het veldmuizenaanbod: in muizenrijke jaren komt het boven de 2.500 broedparen uit. Sinds 2017 staat de soort niet meer op de Rode Lijst.

Wat is dat krijsende geluid ’s nachts?

Mogelijk een kerkuil. Anders dan de bosuil roept hij niet melodieus, maar maakt hij een spookachtige krijs en een blazend geluid, op het nest en in de vlucht. Dat geluid heeft de soort in het verleden zijn onheilspellende reputatie bezorgd.

Gegevens over herkenning en aantallen komen van Vogelbescherming Nederland en Sovon; voorkomen uit de NDFF, waarin broedgevallen van deze soort zijn vervaagd tot 10 x 10 km. Zie ook onze verantwoording.

Meer foto's

Kerkuil
Foto: Rolf Tuinstra, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.