Sierlijke witsnuitlibel
📷 Luc hoogenstein, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Sierlijke witsnuitlibel spotten in Nederland

Leucorrhinia caudalis · Lilypad Whiteface

Zeldzaam 🪰 Libel

Waar en wanneer zie je een sierlijke witsnuitlibel in Nederland? Deze soort is zelden te zien, van mei tot en met juli.

Hoe herken je een sierlijke witsnuitlibel?

Witsnuitlibel van 33 tot 37 millimeter met een opvallend knotsvormig achterlijf: smal bij segment 3 en 4 en duidelijk verdikt bij 6 tot 9. Het mannetje heeft een scherp begrensde lichtgrijze berijping op segment 3 tot 5 en zwart daarachter, met — uniek onder onze witsnuitlibellen — witte achterlijfsaanhangsels en witte vleugelmerken.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Sinds 2010 een populatie in de Weerribben; in 2018 op tal van nieuwe plekken teruggevonden.

Hoe zeker is dit? geverifieerd kans volgens bron aanwezigheid gemeld Koppelingen die de onderste drempel niet halen, publiceren we niet. Zo bepalen we dat.
NDFF open data, 6.960 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Half mei t/m eind jul, met de piek in juni.
NDFF open data, 240 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Half mei t/m eind jul, met de piek in juni.
NDFF open data, 127 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Half mei t/m eind jul, met de piek in juni.
NDFF open data, 100 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Half mei t/m eind jul, met de piek in juni.

📍 Ilperveld

aanwezigheid gemeld
NDFF open data
Landelijke periode: Half mei t/m eind jul, met de piek in juni.
NDFF open data, 448 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Half mei t/m eind jul, met de piek in juni.

📍 Schoorlse Duinen

aanwezigheid gemeld
NDFF open data, 111 waarnemingen 2016-2026
Landelijke periode: Half mei t/m eind jul, met de piek in juni.

Deze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Half mei t/m eind jul, met de piek in juni.

Beste tijdstip: Warme uren midden op de dag.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Telescoop of telelens; hij zit op waterlelies midden op het water

Fotograferen

Hij zit op waterlelieblad met het achterlijf steil omhoog — een unieke houding en meteen het mooiste beeld. Reken op afstand: een macrolens komt er niet bij, werk met een telelens vanaf de oever of vanuit een kano

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 31-07-2026; De Vlinderstichting
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een sierlijke witsnuitlibel?

Aan het knotsvormige achterlijf en het wit. Het achterlijf is smal bij segment 3 en 4 en zwelt duidelijk op bij 6 tot 9, wat hem een knotsvorm geeft die geen andere witsnuitlibel heeft. Bij het mannetje komt daar een scherp begrensde lichtgrijze berijping op segment 3 tot 5 bij, met zwart daarachter. En dan het beslissende detail: de achterlijfsaanhangsels én de vleugelmerken zijn wit, terwijl alle andere witsnuitlibellen zwarte aanhangsels hebben.

Waarom zit hij altijd op waterlelies?

Dat is zijn manier van territorium houden. Mannetjes kiezen een drijvend blad midden op het water als uitkijkpost en zitten daar met het achterlijf steil omhoog gericht — een houding die je bij geen enkele andere libel zo ziet. Vandaar de Engelse naam lilypad whiteface. Praktisch betekent het dat je hem vrijwel altijd op afstand ziet en dat een telelens of telescoop handiger is dan een macrolens.

Is de sierlijke witsnuitlibel terug in Nederland?

Ja, en dat is een opmerkelijk verhaal. Hij verdween uit vrijwel heel Midden-Europa, maar sinds 2010 zit er weer een populatie in de Weerribben, en in 2018 werd hij op tal van nieuwe plekken teruggevonden. Zijn Europese zwaartepunt ligt in Noordoost-Europa; in het zuiden en op de Britse eilanden ontbreekt hij. Dat Nederland weer meetelt, is voor een soort die zo gevoelig is voor waterkwaliteit een goed teken.

Waar vind je hem?

In schone, plantenrijke plassen, meren en dode rivierarmen, en daarnaast in bosvennen en heidevennen. De sleutel is drijvende vegetatie — waterlelies en fonteinkruid — in combinatie met helder, voedselarm water. De Weerribben zijn het bekendste gebied, maar sinds 2018 zijn er meer plekken bij gekomen.

Wanneer moet je gaan kijken?

Van half mei tot eind juli, met juni als topmaand. Dat is een kort venster. Ga op een warme, windstille dag, want bij wind is het lastig om een libel op een deinend waterlelieblad in beeld te houden, en zoek gericht naar drijvende bladeren een paar meter uit de kant.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.