Zwarte ibis spotten in Nederland
Zeer zeldzaam 🦅 Vogel
Waar en wanneer zie je een zwarte ibis in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, het hele jaar door.
Hoe herken je een zwarte ibis?
Spanwijdte 80 tot 95 cm. Donkere, middelgrote reigerachtige vogel van 48,5 tot 66 centimeter met een lange, naar beneden gebogen snavel. In zomerkleed glanzend kastanjebruin op kop en hals met iriserend groene vleugels en witte streepjes rond het oog; in winterkleed dof bruinzwart met witte streping op kop en hals.
Hoe klinkt een zwarte ibis?
Opname: Pere Josa, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons
Waar zie je deze soort in Nederland?
Moeras- en plas-drasgebieden, met de nadruk op Noord- en Zuid-Holland, het Lauwersmeer en jonge natuurontwikkelingsgebieden.
📍 Nationaal Park Lauwersmeer
aanwezigheid gemeld📍 Onlanden / Leekstermeer
aanwezigheid gemeld📍 De Blauwe Kamer
aanwezigheid gemeld📍 Noordhollands Duinreservaat
aanwezigheid gemeld📍 Ilperveld
aanwezigheid gemeld📍 Zuidlaardermeergebied en Hunzedal
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Vooral apr t/m sep; 1 tot 20 vogels overwinteren.
Beste tijdstip: Overdag.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
- Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
- Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
- Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Telescoop of verrekijker
Fotograferen
De iriserende groene glans op de vleugels komt alleen uit bij laag, warm licht en de juiste hoek; in bewolkt weer oogt hij simpelweg zwart. Werk in de vroege ochtend en fotografeer van opzij
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een zwarte ibis?
Aan de combinatie van een donker lichaam en een lange, gelijkmatig naar beneden gebogen snavel. Op afstand oogt hij simpelweg zwart, maar bij goed licht zie je in zomerkleed glanzend kastanjebruin op kop en hals en een iriserende groene glans over de vleugels — vandaar de Engelse naam glossy ibis. In winterkleed is hij dof bruinzwart met fijne witte streping op kop en hals. Jonge vogels lijken op winterkleed maar zijn egaler dofgroen.
Waarmee kun je hem verwarren?
Met de wulp, en dat gebeurt vaker dan je zou denken. Beide hebben een lange gebogen snavel en een vergelijkbaar formaat, en in silhouet tegen een lichte lucht lijken ze op elkaar. Het verschil zit in de kleur: de wulp is lichtbruin gestreept, de zwarte ibis egaal donker. Ook de vlucht helpt — een zwarte ibis vliegt met de hals gestrekt en afwisselend klapperen en glijden, waar een wulp gelijkmatiger doorvliegt.
Hoe zeldzaam is de zwarte ibis in Nederland?
Hij is jaargast in uiterst klein aantal, met enorme schommelingen tussen de jaren. Er zijn geen vaste broedvogels, al zijn er enkele waarschijnlijke broedgevallen geweest, en er overwinteren jaarlijks 1 tot 20 vogels. Sinds 2011 is er wel een duidelijke stijgende lijn, met een piek in 2014 — passend bij een soort die vanuit Zuid-Europa noordwaarts oprukt.
Waar kun je hem zoeken?
In moeras- en plas-drasgebieden, met de nadruk op Noord- en Zuid-Holland, het Lauwersmeer en jonge natuurontwikkelingsgebieden. Hij zoekt ondiep water met zachte bodem en foerageert daar met tastende snavelbewegingen. Omdat het om losse vogels gaat die soms weken op één plek blijven, zijn meldingen van andere waarnemers hier de praktische ingang.
Wat eet een zwarte ibis?
Vooral insecten: waterkevers, libellen, vliegen, sprinkhanen en schietmotten, aangevuld met krabben en kleine visjes. Hij peilt daarvoor met zijn lange gebogen snavel in ondiep water en zachte modder, op de tast in plaats van op zicht. Dat verklaart waarom hij plas-drasgebieden en natte weilanden met sloten verkiest boven diep of hard water.
Hoe klinkt een zwarte ibis?
Zwijgzaam. Af en toe laat hij wat gekraak en geknor horen. Hoger op deze pagina staat een opname.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF, van Vogelbescherming Nederland en van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.