Veenbesparelmoervlinder spotten in Nederland
Zeer zeldzaam 🦋 Vlinder Kwetsbare soort · R1
🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen
Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort. Waarom we dat doen.
Waar en wanneer zie je een veenbesparelmoervlinder in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, van mei tot en met juli.
Hoe herken je een veenbesparelmoervlinder?
Voorvleugellengte 17 tot 21 millimeter. De bovenkant is oranje met veel zwarte tekening. De onderkant van de achtervleugel is roodbruin met paarse tinten en zilverachtige vlekken. Opvallend detail: de rechte voorrand van de achtervleugel steekt bij een rustend dier achter de voorvleugel uit.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Alleen nog enkele plekken in Drenthe. Verdwenen uit Groningen, Overijssel, Limburg en Gelderland; alle huidige populaties zijn klein en bedreigd.
Leefgebied: Oevers van vennen met hoogveenontwikkeling, omgeven door bos. De optimale veentjesgrootte ligt tussen 0,8 en 3 hectare.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: Half mei tot half juli, in één generatie.
Beste tijdstip: Zonnige uren midden op de dag.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →
Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.
Zo vergroot je je kans
- Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
- Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
- Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
- Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Camera met macro of een verrekijker met korte scherpstelafstand. Het onderscheid met verwante parelmoervlinders zit op de vleugelonderkant.
Fotograferen
Zoek hem op bloeiende dophei: dat is zijn belangrijkste nectarplant en daar zit hij lang genoeg stil. Fotografeer van opzij, zodat de paarse zweem op de achtervleugelonderkant meekomt.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een veenbesparelmoervlinder?
Aan de paarse zweem en de uitstekende vleugelrand. De onderkant van de achtervleugel is roodbruin met paarse tinten en zilverachtige vlekken. Een handig extra kenmerk: de voorrand van de achtervleugel is recht en steekt bij een rustend dier achter de voorvleugel uit, waardoor de vlinder een net iets andere omtrek heeft dan andere parelmoervlinders. De bovenkant is oranje met veel zwarte tekening. Voorvleugellengte 17 tot 21 millimeter.
Wat is het verschil met de zilveren maan?
De ondergrond van de achtervleugelonderkant. Bij de zilveren maan ontbreken de paarse tinten; die heeft een geler, contrastrijker patroon zonder paarse zweem. Ook het leefgebied scheelt: de zilveren maan zit in vochtige graslanden en moerassen met moerasviooltjes, de veenbesparelmoervlinder uitsluitend op venoevers met hoogveenontwikkeling. In de praktijk vliegen ze zelden op dezelfde plek.
En het verschil met de paarse parelmoervlinder?
Die heeft een blauwviolette ondergrond op de achtervleugelonderkant in plaats van roodbruin met paarse zweem, en beter ontwikkelde zwarte vlekken. Het is een subtiel verschil, maar in Nederland speelt het nauwelijks: de paarse parelmoervlinder is hier verdwenen. Zie je in een Drents veentje een parelmoervlinder met paars op de onderkant, dan gaat het vrijwel zeker om de veenbesparelmoervlinder.
Waar leeft de rups van?
Vooral van kleine veenbes, soms van lavendelhei. Dat is dezelfde waardplant als bij het veenbesblauwtje, en beide soorten kunnen dus op hetzelfde veentje voorkomen. De volwassen vlinders drinken nectar vooral op dophei, en de mannetjes patrouilleren overdag boven de open vegetatie.
Waarom noemen jullie geen precieze vindplaatsen?
Omdat álle waarnemingen van deze soort in de NDFF vervaagd zijn tot hokken van 10 bij 10 kilometer, met aantasting van kwetsbare habitats, bescherming en verstoring als redenen. Alle Nederlandse populaties zijn klein en bedreigd en liggen in Drenthe. Bij hoogveen telt bovendien niet alleen de locatie maar ook het betreden: veenmos en veenbes herstellen zich nauwelijks van betreding, dus blijf op de paden.
Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Deze soort staat op de NDFF Lijst Kwetsbare Soorten: álle waarnemingen zijn vervaagd tot 10 bij 10 kilometer, daarom noemen wij geen gebieden of vindplaatsen. Zie ook onze verantwoording.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.