Zalm in stromend water, zilverkleurig met kleine zwarte vlekken boven de zijlijn
📷 William W. Hartley (Wikimedia Commons, publiek domein)

Zalm spotten in Nederland

Salmo salar · Atlantic salmon

Zeer zeldzaam 🐟 Vis Kwetsbare soort · R1

🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen

Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort. Waarom we dat doen.

Waar en wanneer zie je een zalm in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, het hele jaar door.

Hoe herken je een zalm?

Volwassen dieren zijn zilverkleurig met kleine zwarte vlekken boven de zijlijn; paaiende mannetjes krijgen een haakvormige onderkaak. Jonge dieren (parr) hebben een diep gevorkte staart en tien tot twaalf donkere vlekken op de flank, die voor de trek naar zee verdwijnen. “Een volwassen zalm kan een lengte van 150 centimeter bereiken” en tot dertig kilo wegen.

Waarmee kun je een zalm verwarren?

  • Forel: De klassieke verwisseling. De forel heeft 14 tot 17 schubben tussen vetvin en zijlijn, de zalm 10 tot 13; de forel heeft bovendien een roodachtige rand aan de vetvin en een kortere, dikkere staartwortel.
  • Jonge dieren: Jonge forel heeft een rode vetvin en 9 tot 10 flankvlekken, jonge zalm 10 tot 15.
  • Regenboogforel: Toont een paarse band en een gevlekte staartvin.

Waar zie je deze soort in Nederland?

“In Nederland gebruikt de Zalm de grote rivieren uitsluitend als doortrekroute.” De dieren paaien in zijrivieren van Maas en Rijn, grotendeels buiten Nederland. Preciezere locaties noemen wij niet — zie de laatste vraag.

Leefgebied: Atlantische wateren van Noord-Spanje tot de Barentszzee, plus Noordzee en Oostzee. Voor de paai zijn “koude snelstromende bergbeken met een kiezelbodem noodzakelijk”.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Optrek van voorjaar tot laat in de zomer; “Het paaien gebeurt, tussen oktober en december, op kiezelbodems in snelstromende riviertjes.” Smolts van vijftien tot vijfentwintig centimeter verlaten de rivier rond mei.

Beste tijdstip: Niet van toepassing. De optrek loopt van het voorjaar tot laat in de zomer; waarnemingen komen vrijwel altijd uit vistellingen bij sluizen en vistrappen.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.

Zo vergroot je je kans

  • Zoek helder, ondiep water en kijk vanaf een brug, steiger of hoge oever.
  • Een polariserende zonnebril haalt de weerspiegeling weg en laat zien wat eronder zwemt.
  • Blijf laag en beweeg langzaam: beweging boven het water zien vissen uitstekend.
  • Vroeg in de ochtend is het water het rustigst en het zicht het best.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Niet van toepassing — volg de vistellingen bij de Haringvlietsluizen en bij vistrappen

Fotograferen

Zoek de vistrap, niet de rivier. Bij de Haringvlietsluizen en in vispassages passeren de dieren op een vast punt en in ondiep water; dat is in Nederland de enige plek waar een zalm überhaupt in beeld komt.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort.

Bronnen: RAVON — soortinformatie (ravon.nl), geraadpleegd 28-10-2026; Natura2000.nl — Profiel soort H1106; Rijkswaterstaat — Haringvlietsluizen op een kier; De Afsluitdijk — Layman’s report Vismigratierivier; NDFF Lijst Kwetsbare Soorten v1.2 (17-6-2026)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-28

Veelgestelde vragen

Hoe onderscheid je een zalm van een forel?

Door de schubben te tellen tussen de vetvin en de zijlijn: de zalm heeft er tien tot dertien, de forel veertien tot zeventien. Verder heeft de forel een roodachtige rand aan de vetvin en een kortere, dikkere staartwortel. Bij jonge dieren: jonge forel heeft negen tot tien flankvlekken en een rode vetvin.

Komen er nog zalmen in Nederland?

Ja, maar als doortrekker. “In Nederland gebruikt de Zalm de grote rivieren uitsluitend als doortrekroute.” Het gaat jaarlijks om tussen de honderd en enkele honderden optrekkende volwassen dieren. De staat van instandhouding staat op “zeer ongunstig”.

Werkt de herintroductie?

Deels, en niet in Nederland. “Sinds 1984 hebben herintroducties plaatsgevonden” met eieren en jonge zalmen in zijriviertjes van Maas en Rijn. “Het meest succesvol lijkt de herintroductie in de Sieg”, een Duitse Rijnzijrivier waar weer enkele honderden zalmen paaien. Maar een zichzelf in stand houdende Rijnpopulatie is er niet: “Het percentage dat terugkeert is minder dan 1% en daarmee veel te laag.”

Wat houdt hem tegen?

Barrières. “In het Benedenrivierengebied bevinden zich twee knelpunten die de trek belemmeren” — de Haringvlietsluizen en de Volkerakdam, waarvan de sluizen de belangrijkste zijn. Daarnaast sterfte in turbines van waterkrachtcentrales en bijvangst. Sinds 2019 gaan de Haringvlietsluizen regelmatig tijdens vloed op een kier, en de Vismigratierivier door de Afsluitdijk wordt in 2027 verwacht.

Waarom noemen jullie geen paaiplaatsen?

Omdat het geslacht *Salmo* op de Lijst Kwetsbare Soorten staat voor alle records, vervaagd tot 5 bij 5 kilometer — en de zalm valt daar via die geslachtsvermelding onder. Wij noemen daarom hooguit het riviersysteem. Dat zalmen bij de Haringvlietsluizen en in vistrappen worden geteld, is geen geheim en staat gewoon op deze pagina.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.