Grote modderkruiper spotten in Nederland
Zeldzaam 🐟 Vis
Waar en wanneer zie je een grote modderkruiper in Nederland? Deze soort is zelden te zien, het hele jaar door.
Hoe herken je een grote modderkruiper?
Lang en bijna rond lichaam, naar de staart zijdelings afgeplat; donkerbruine tot roodbruine rug en gelige tot oranje flanken met donkere vlekkenbanden. Elk dier heeft een uniek patroon, waardoor individuele herkenning mogelijk is. Tien bekdraden. “Grote modderkruipers kunnen circa 30 centimeter lang worden.”.
Waarmee kun je een grote modderkruiper verwarren?
- Bermpje en kleine modderkruiper: “De soorten bermpje en kleine modderkruiper, met een vergelijkbaar uiterlijk, hebben slechts zes bekdraden” tegenover tien.
- Paling: Veel groter en zonder bekdraden.
Waar zie je deze soort in Nederland?
Zeldzaam en sterk afgenomen in de twintigste eeuw door ontwatering en intensief slootbeheer. De bolwerken liggen in West-Brabant, het centrale rivierengebied en Noordwest-Overijssel. In de Zouweboezem is hij de belangrijkste prooi van de purperreiger.
📍 IJssel & uiterwaarden
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park De Biesbosch
aanwezigheid gemeld📍 Nationaal Park Weerribben-Wieden
aanwezigheid gemeld📍 De Blauwe Kamer
aanwezigheid gemeld📍 Zouweboezem
aanwezigheid gemeldDeze koppelingen komen rechtstreeks uit de database — per gebied met de kans, de bron en het bewijsniveau.
Wanneer is de beste tijd?
Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.
Beste periode: De paai loopt van april tot juni, in “ondiepere warme delen van het water met waterplanten”.
Beste tijdstip: ’s Nachts actief; overdag ingegraven in de modder.
Recente waarnemingen
👁️ Waar is deze soort recent gezien?
Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.
Zo vergroot je je kans
- Zoek helder, ondiep water en kijk vanaf een brug, steiger of hoge oever.
- Een polariserende zonnebril haalt de weerspiegeling weg en laat zien wat eronder zwemt.
- Blijf laag en beweeg langzaam: beweging boven het water zien vissen uitstekend.
- Vroeg in de ochtend is het water het rustigst en het zicht het best.
🎒 Wat je hiervoor nodig hebt
Schepnet bij gericht onderzoek; zonder ontheffing niet gericht zoeken naar een beschermde soort
Fotograferen
Fotografeer het vlekkenpatroon op de flank van opzij. Elk dier heeft een uniek patroon, dus zo’n foto is meer dan een plaatje: hij maakt het mogelijk hetzelfde individu later terug te herkennen.
🌿 Verantwoord spotten
Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-28
Veelgestelde vragen
Hoe herken je een grote modderkruiper?
Aan de tien bekdraden. “De soorten bermpje en kleine modderkruiper, met een vergelijkbaar uiterlijk, hebben slechts zes bekdraden.” Verder: een lang, bijna rond lichaam met donkerbruine rug en gelige tot oranje flanken met donkere vlekkenbanden.
Waarom heet hij ook fluitaal of weeraal?
Omdat hij lucht hapt en zuurstof kan opnemen via darm, huid en kieuwen. Pak je hem vast, dan ontsnapt die lucht via de anus met een fluitend geluid — vandaar fluitaal. En hij wordt onrustig vóór een weersomslag, waardoor hij vroeger als barometer in een pot werd gehouden: weeraal.
Waar komt hij voor?
In ondiep water met een dikke modderlaag en veel waterplanten. In Nederland zijn dat vooral sloten in ingepolderde voormalige overstromingsvlaktes; de bolwerken liggen in West-Brabant, het centrale rivierengebied en Noordwest-Overijssel.
Hoe gaat het met de soort?
Niet goed. Hij is in de twintigste eeuw sterk afgenomen door ontwatering en intensief slootbeheer en staat als “kwetsbaar” op de Rode Lijst; de staat van instandhouding is “matig ongunstig”. Vijf Natura 2000-gebieden dragen elk meer dan vijftien procent bij aan de Nederlandse populatie.
De seizoensmail
Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.
Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.