Zilveren maan in Nederland
📷 Carsten Siegel, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Zilveren maan spotten in Nederland

Boloria selene · Small Pearl-bordered Fritillary

Zeer zeldzaam 🦋 Vlinder Kwetsbare soort · R1

🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen

Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort. Waarom we dat doen.

Waar en wanneer zie je een zilveren maan in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, van mei tot en met september.

Hoe herken je een zilveren maan?

Voorvleugellengte 18 tot 22 millimeter. De bovenkant is overwegend oranje met zwarte vlekken. Het beslissende kenmerk zit op de onderkant van de achtervleugel: zilverkleurig glanzende vlekken, en langs de achterrand een rij witte vlekken met zwarte randen.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Friesland en Overijssel. Vroeger was de soort wijdverspreid; in de jaren veertig en vijftig verdween het merendeel van de populaties.

Leefgebied: Natte tot vochtige, schrale graslanden en bloemrijke hooi- of rietlanden met een ijle vegetatie. Dichte begroeiing is ongeschikt: de rups heeft moerasviooltjes nodig die in de zon staan.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Twee generaties: begin mei tot half juni en begin juli tot half september.

Beste tijdstip: De hele dag bij zonnig weer.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.

Zo vergroot je je kans

  • Ga op een warme, windstille dag tussen een uur of tien en vier — dan zijn ze actief.
  • Zoek de plek op, niet het dier: bloemrijke randen bij vlinders, oevers en open water bij libellen.
  • Beweeg langzaam en houd je schaduw van het dier af; die valt eerder op dan jijzelf.
  • Vroeg in de ochtend zitten ze nog koud en stil op een blad — dan kun je het dichtst naderen.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker met korte scherpstelafstand. De onderkant van de achtervleugel is wat je moet kunnen zien.

Fotograferen

Blijf op het pad. De leefgebieden zijn ijle, natte graslanden waar één misstap een pol moerasviooltjes kost. Fotografeer met een tele vanaf de rand en haal de locatiegegevens uit het bestand voor je uploadt.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort.

Bronnen: NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data), geraadpleegd 07-08-2026; De Vlinderstichting
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-07

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een zilveren maan?

Aan de onderkant van de achtervleugel. Daar zitten zilverkleurig glanzende vlekken — daar dankt de vlinder zijn naam aan — en langs de achterrand loopt een rij witte vlekken met zwarte randen. Dat laatste is het scherpste kenmerk. De bovenkant is overwegend oranje met zwarte vlekken, zoals bij alle parelmoervlinders, en met een voorvleugellengte van 18 tot 22 millimeter is het een van de kleinere soorten.

Hoe onderscheid je hem van andere parelmoervlinders?

Kijk of er paars in zit. De paarse parelmoervlinder en de veenbesparelmoervlinder hebben allebei paarse banden op de onderkant van de achtervleugel; de zilveren maan heeft die niet, maar wel de zilverglanzende vlekken en de wit-met-zwart omrande vlekkenrij langs de rand. Bovenaanzichten van parelmoervlinders lijken sterk op elkaar, dus wacht tot de vlinder zijn vleugels sluit voordat je een naam plakt.

Waarom is het moerasviooltje zo bepalend voor deze soort?

Omdat de rups er vrijwel volledig van afhankelijk is; in de duinen ook van duin- en hondsviooltje. En het gaat niet om een paar plantjes: voor een gezonde populatie zijn ongeveer honderd viooltjes per vierkante meter nodig, en bij vijftig tot tweehonderd per vierkante meter is minstens een halve hectare leefgebied vereist. De viooltjes moeten bovendien in een ijle vegetatie staan waar de zon bij kan. Groeit het grasland dicht, dan houdt de soort het niet, ook al staan de planten er nog.

Hoe gaat het met de zilveren maan in Nederland?

Slecht. Van een wijdverspreide vlinder is hij teruggevallen tot hooguit vijftien populaties, verspreid over Friesland en Overijssel. Het merendeel verdween al in de jaren veertig en vijftig. Herintroductie is een paar keer geprobeerd: in de Meije en het Ilperveld mislukte dat, in De Bruuk in Gelderland lukte het wel. Positief is dat het een mobiele soort is die meer dan vijfhonderd meter aflegt, dus goed hersteld leefgebied kan hij op eigen kracht bereiken.

Waarom noemen jullie geen vindplaatsen van de zilveren maan?

Omdat álle waarnemingen van deze soort in de NDFF vervaagd zijn tot hokken van 5 bij 5 kilometer. De reden is dubbel: de resterende populaties zijn zo klein dat verstoring meteen telt, en het leefgebied is een ijle, natte vegetatie die makkelijk kapotgelopen wordt. Wij houden het daarom bij de provincies Friesland en Overijssel. Wat wél kan: meld je eigen waarneming bij De Vlinderstichting of via waarneming.nl, en ga mee met een excursie van een terreinbeheerder in plaats van zelf te zoeken.

Gegevens over voorkomen komen uit de NDFF en van De Vlinderstichting. Deze soort staat op de NDFF Lijst Kwetsbare Soorten: álle waarnemingen zijn vervaagd tot 5 bij 5 kilometer, daarom noemen wij geen gebieden of vindplaatsen. Zie ook onze verantwoording.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.