Historische plaat van een witflankdolfijn, met de witte flankvlek onder de rugvin
📷 Anonieme plaat voor Edward Drinker Cope (Wikimedia Commons, publiek domein)

Witflankdolfijn spotten in Nederland

Leucopleurus acutus · Atlantic white-sided dolphin

Zeer zeldzaam 🦭 Zeezoogdier

Waar en wanneer zie je een witflankdolfijn in Nederland? Deze soort is zeer zelden te zien, het hele jaar door.

Hoe herken je een witflankdolfijn?

“Een tot 2,8 m lange, tamelijk zwaargebouwde dolfijn met een korte snuit.” “De bovenkant, van snuit tot staart, is zwart of donkergrijs”, en “Over de flank loopt een geelachtige of okerkleurige zone vanaf de staartwortel naar voren.” Volwassen mannetjes hebben “een opvallend sterk gekielde (‘hoge’) staartwortel”.

Waarmee kun je een witflankdolfijn verwarren?

Lijkt op: Witsnuitdolfijn

  • Witsnuitdolfijn: De enige echte verwarringssoort. Karakteristiek voor de witsnuitdolfijn is “het wittig grijze rugzadel achter de rugvin” en een snuit waarvan geldt “De bovenzijde van de snuit is in elk geval nooit zwart”; de witflankdolfijn heeft een helemaal donkere rug, een zwarte snuit en “de fel witte vlek op de flank, precies onder de rugvin”.
  • Grijze dolfijn: Heeft ook een hoge sikkelvormige rugvin, maar is lichtgrijs en vol krassen.
  • Gedrag als hulpmiddel: “Witsnuitdolfijnen zijn onstuimige zwemmers, die graag enige tijd voor de boeg van een schip meesurfen”, terwijl geldt “De Witflankdolfijn zwemt niet graag met schepen mee”.

Waar zie je deze soort in Nederland?

“De witflankdolfijn is een soort van de koudere gematigde en subarctische wateren van de noordelijke Atlantische Oceaan” en is “vrij zeldzaam in de noordelijke Noordzee”; in de zuidelijke Noordzee een zeldzame gast. De soort is “pas vanaf 1960 in Nederlandse wateren aangetroffen; de meeste strandingen en waarnemingen dateren van na 1980”. De Nederlandse gevallen liggen vooral op de Waddeneilanden en de Hollandse kust.

Leefgebied: Koud, diep water van de noordelijke Atlantische Oceaan; de zuidelijke Noordzee hoort niet tot het leefgebied.

Dit is een algemene, wijdverspreide soort: je kunt hem op veel meer plekken tegenkomen dan de gebieden hieronder. Zie die lijst als een startpunt, niet als een volledige opsomming.

Leefgebied: Koud, diep water van de noordelijke Atlantische Oceaan; de zuidelijke Noordzee hoort niet tot het leefgebied.

Voor deze soort zijn nog geen gebieden met voldoende bewijs vastgelegd. We noemen daarom het type leefgebied.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Voor de Nederlandse gevallen is geen seizoenspatroon gevonden.

Beste tijdstip: Niet van toepassing: levende waarnemingen zijn in Nederland uitzonderlijk.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Zo vergroot je je kans

  • Zorg dat je de wind in je gezicht hebt — de meeste zoogdieren ruiken je eerder dan ze je zien.
  • Kom vóór zonsopkomst aan en blijf zitten in plaats van rondlopen.
  • Draag gedempte kleuren, gebruik geen parfum en zet je telefoon op stil.
  • Heb geduld: reken op meerdere bezoeken voordat het lukt.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker; voor determinatie is beeld van de flank nodig

Fotograferen

Fotografeer de flank, niet de rugvin. De Nederlandse veldgids is daar onomwonden over: “De rugvin is ongeschikt als kenmerk om de beide soorten uit elkaar te houden.” Krijg je de flank niet scherp, noteer dan “Lagenorhynchus spec.” en niet de soort.

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt.

Bronnen: Naturalis — Atlas van de Nederlandse zoogdieren (2016); Keijl e.a. — Cetaceans stranded in the Netherlands in 2020-2023 (Lutra 67); Jaaroverzicht walvisstrandingen 2021 en 2023 (natuurtijdschriften.nl); C.J. Camphuysen — Het herkennen van de Witflankdolfijn en de Witsnuitdolfijn op zee (Huid en Haar 10-1, 1991)
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-10-28

Veelgestelde vragen

Hoe onderscheid je een witflankdolfijn van een witsnuitdolfijn?

Niet aan de rugvin. De Nederlandse veldgids stelt vast: “De rugvin is ongeschikt als kenmerk om de beide soorten uit elkaar te houden.” Kijk naar de rug en de flank. Bij de witsnuitdolfijn is “het wittig grijze rugzadel achter de rugvin” karakteristiek; de witflankdolfijn heeft een helemaal donkere rug en “de fel witte vlek op de flank, precies onder de rugvin”. Ook de snuit helpt: bij de witsnuitdolfijn geldt “De bovenzijde van de snuit is in elk geval nooit zwart.”

Hoe groot wordt hij?

“Een tot 2,8 m lange, tamelijk zwaargebouwde dolfijn met een korte snuit.” Volwassen mannetjes zijn herkenbaar aan “een opvallend sterk gekielde (‘hoge’) staartwortel”.

Hoe vaak komt hij in Nederland voor?

Ordegrootte dertien gevallen in totaal: acht vóór 2000, vier tussen 2000 en 2019 en één in 2020–2023. De soort is “pas vanaf 1960 in Nederlandse wateren aangetroffen”. Opvallend is hoeveel daarvan lévend strandden, onder meer bij Breskens (1973), Texel (1985), Ameland (1999) en Terschelling (2000).

Waarom staat hier een tekening in plaats van een foto?

Omdat bruikbare foto’s van levende witflankdolfijnen schaars zijn, en het vrij beschikbare fotomateriaal grotendeels uit de Faeröerse drijfjacht komt. Een negentiende-eeuwse plaat toont het flankpatroon beter dan een korrelige zeefoto, en we vinden het eerlijker om dat te zeggen dan een drijfjachtbeeld zonder uitleg te plaatsen.

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.