Ransuil met open oranje ogen en opgezette oorpluimen in een taxus
📷 Foto: Bas de Bruin, 29 oktober 2026

Ransuil spotten in Nederland

Asio otus · Long-eared Owl

Met geluk 🦅 Vogel Kwetsbare soort · R1

🛡️ Bewust geen exacte vindplaatsen

Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort. Waarom we dat doen.

Waar en wanneer zie je een ransuil in Nederland? Deze soort is met wat geluk te zien, het hele jaar door.

Hoe herken je een ransuil?

Kleiner en slanker dan de bosuil, met lange, vaak rechtop gehouden oorpluimen en oranjegele ogen. De bovenzijde is geelbruin gemarmerd, de onderzijde licht roestgeel met donkere lengtestrepen. Lengte 35 tot 37 centimeter, spanwijdte 90 tot 100 centimeter.

Waarmee kun je een ransuil verwarren?

Lijkt op: Bosuil, Velduil

  • Bosuil: Groter, met een ronde kop zonder oorpluimen en donkere ogen.
  • Velduil: Bleker, met zeer korte oorpluimen en zwavelgele ogen; jaagt overdag boven open land.

Hoe klinkt een ransuil?

Opname: Vidar, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Welk spoor laat een ransuil achter?

Braakballen: net als bij andere uilen bestaan ze uit de haren en botjes van muizen, maar het maagsap van de ransuil tast de schedelresten veel sterker aan dan dat van de kerkuil. Voor wie de prooidieren wil determineren is een kerkuilbal dus geschikter. Vind je onder een boom een hoopje braakballen bij elkaar, dan is dat een aanwijzing dat er een uil op die plek rust.

Waar zie je deze soort in Nederland?

Verspreid over het hele land als schaarse broedvogel, met 2.100 tot 3.000 broedparen (2018-2020). Sinds de jaren zeventig sterk afgenomen, vooral in intensief landbouwgebied.

Leefgebied: Halfopen landschap: hij broedt in naaldbomen, houtwallen en boomgroepen, vaak in een oud kraaiennest, en jaagt in het open veld, langs wegbermen en op kapvlaktes.

Wanneer is de beste tijd?

Groen = te zien · oranje = piekperiode. De balk rolt automatisch uit de database.

Beste periode: Het hele jaar aanwezig. Vanaf het najaar verzamelen ransuilen zich in groepen op vaste roestplaatsen; dat is de periode waarin ze het best te zien zijn. Het legsel valt tussen eind maart en half april.

Beste tijdstip: De schemer en de nacht. In de winter zijn de roestplaatsen overdag te bekijken, wanneer de vogels dicht bij elkaar in een boom of struik zitten te slapen.

Recente waarnemingen

👁️ Waar is deze soort recent gezien?

Bekijk de actuele waarnemingen op Waarneming.nl. Een handige aanvulling op onze geverifieerde informatie.

Actuele waarnemingen op Waarneming.nl →

Let op: bij kwetsbare soorten worden waarnemingen door de bron al vervaagd of afgeschermd. Wij nemen geen exacte locaties over.

Zo vergroot je je kans

  • Leer eerst het geluid: de meeste vogels hoor je voordat je ze ziet.
  • Ga in het eerste uur na zonsopkomst, als de zang op zijn hoogtepunt is en de wind nog laag.
  • Gebruik een kijkhut of natuurlijke dekking; stilzitten levert meer op dan dichterbij lopen.
  • Houd de zon in je rug — tegen het licht in zie je alleen een silhouet, geen kleur.

🎒 Wat je hiervoor nodig hebt

Verrekijker; bij roestplaatsen ruime afstand houden

🌿 Verantwoord spotten

Houd afstand, blijf op de paden en lok dieren nooit met voer of geluid. Verlaat het gebied zodra een dier onrustig wordt. Dit is een kwetsbare soort. Wij noemen bewust geen exacte vindplaatsen. Staat er hieronder een gebied, dan is dat omdat de terreinbeheerder de soort daar zelf publiceert; de bron staat erbij. Zo dragen we bij aan de bescherming van de soort.

Bronnen: Vogelbescherming Nederland (vogelgids) en Sovon Vogelonderzoek Nederland (soortpagina en telrichtlijn), geraadpleegd 12-08-2026; NDFF Flora & Fauna Verkenner (open data) Vogelbescherming Nederland, De braakballen spijskaart, geraadpleegd 21-08-2026
Status: Geverifieerd · Laatst gecontroleerd: 2026-08-08

Veelgestelde vragen

Wat is een ransuilenroestplaats?

Een vaste plek waar ransuilen vanaf het najaar in groepen bij elkaar overdag zitten te slapen, vaak in een dichte conifeer of struik. Soms zitten er tientallen vogels in één boom. Wij noemen geen locaties: een roestplaats die bekend wordt, trekt fotografen aan, en opgejaagde uilen verlaten zo’n plek definitief.

Waar leeft de ransuil in Nederland?

Verspreid over het hele land, in halfopen landschap. Hij broedt in naaldbomen, houtwallen en boomgroepen, vaak in een oud kraaiennest, en jaagt in het open veld, langs wegbermen en op kapvlaktes. De waarnemingsgegevens zijn voor deze soort vervaagd tot tien bij tien kilometer, dus preciezer dan een regio wordt het bij ons niet.

Hoe herken je een ransuil?

Aan de lange, vaak rechtop gehouden oorpluimen en de oranjegele ogen. Hij is kleiner en slanker dan de bosuil, geelbruin gemarmerd van boven en licht roestgeel met donkere lengtestrepen van onderen. Die oorpluimen zijn overigens geen oren maar veren.

Wanneer maak je de meeste kans?

In de winter. Vanaf het najaar verzamelen ransuilen zich op vaste roestplaatsen en zitten ze overdag zichtbaar te slapen — de enige periode waarin deze soort betrouwbaar te zien is. In de rest van het jaar is hij nachtactief en vrijwel onvindbaar.

Hoe gaat het met de ransuil?

Niet goed. Er broeden nog 2.100 tot 3.000 paren (2018-2020) en er overwinteren 7.000 tot 12.000 vogels, maar sinds de jaren zeventig is de soort drastisch achteruitgegaan, vooral in intensief landbouwgebied. Minder veldmuizen betekent minder ransuilen.

Hoe klinkt een ransuil?

Het mannetje roept een laag, sonoor “hoe”, het vrouwtje een vibrerend “weeeh” bij het nest. De jongen bedelen met een hoog, piepend “kie-jèè” — dat geluid verraadt in juni vaak een heel nest. Hoger op deze pagina staat een opname.

Gegevens over herkenning en aantallen komen van Vogelbescherming Nederland en Sovon; voorkomen uit de NDFF, voor deze soort vervaagd tot 10 x 10 km. Zie ook onze verantwoording.

Meer foto's

Ransuil met open oranje ogen en opgezette oorpluimen in een taxus
Een wakkere ransuil in een taxus. De oranje ogen en de lange oorpluimen zijn de twee kenmerken waaraan je de soort herkent — een bosuil heeft donkere ogen en geén pluimen, een velduil gele ogen en maar kleine.Foto: Bas de Bruin, 29 oktober 2026
Slapende ransuil op een tak tussen geelverkleurende lindebladeren
Dezelfde dag, een andere boom: een ransuil die overdag slaapt, met de oorpluimen plat tegen de kop. Zo zit hij er uren achtereen.Foto: Bas de Bruin, 29 oktober 2026
Slapende ransuil tussen geelverkleurende lindebladeren, van onderaf gefotografeerd
Van onderaf gezien: compact, rechtop en met de staart recht naar beneden.Foto: Bas de Bruin, 29 oktober 2026
Ransuil met gesloten ogen op een tak in een linde, tussen herfstbladeren
Een ransuil op een vaste tak, met de ogen tot spleetjes geknepen.Foto: Bas de Bruin, 29 oktober 2026
Ransuil
Ransuil met de oorpluimen omhoog, ter vergelijking.Foto: Artur Mikołajewski, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons

De seizoensmail

Eén keer per maand een korte mail: welke dieren er die maand te zien zijn, in welke gebieden, en wat er die maand net begint of juist ophoudt. Niet vaker, en nooit een advertentie.

Je krijgt eerst een mailtje met een bevestigingslink. Pas als je daarop klikt sta je op de lijst — zo kan niemand jouw adres aanmelden.